Yunus Emre Enstitüsü, Türkiye’nin sinema birikimini dünya ile paylaşmak. Türk sinemasını daha yakından tanıtmak amacıyla Türk Sineması Yaz Okulu düzenledi. 20 ülkeden sinema öğrencilerinin katıldığı etkinlik kapsamında belgesel sinema atölyesi vermek üzere de naçizane ben davet edildim. Belgesel sinema, belgesel sinemanın yapım ve yönetimi, Türkiye’deki belgesel sinema fonları, belgesel festivalleri, proje hazırlama ve sunma konusunda bir atölye gerçekleştirdik. Gayet verimli bir çalışma oldu, gençler çok ilgili ve enerjikti. Bir gün bir yerde belgesel filmleri ile buluşacağımıza eminim.
Bu uluslararası katılımcılara sunum hazırlarken bir kez daha gördüm ki başlı başına bir belgesel festivalimiz o kadar az ki. En eski festivalimiz 20 yaşında. Altın Safran Belgesel Film Festivali. Son 10 yılda çeşitli beldelerde yapılan tematik kısa film ve belgesel festivalleri var. Onlar da çoğunlukla ekonomik nedenlerden zaman zaman aksamış ve ara vermişler.
Fonlara gelince Kültür Bakanlığı ve bazı festivallerin içinde yer alan pitching platformlar dışında bir fonlama yok neredeyse… Bildiğim memleketin bu belgesel panoramasını güncellerken bir kez daha üzüldüm. Hâlbuki belgesel sinema bir toplumun aynı zamanda görsel işitsel belleğini oluşturur, farkındalık yaratır, sorgulatır, düşündürür; hem bir sanat formudur hem de bir bilimsel çalışmanın ürünüdür, disiplinler arasıdır. Belgesel sadece belgesel değildir…
Teknoloji gelişti artık cep telefonu ile birle belgesel çekebiliyoruz, maliyetler ucuzladı falan diyoruz da… Uluslararası platforma çıktığımız da şöyle en az 50 yaşında bir belgesel film festivalimiz yok. Bırakın 50 yaşında bir belgesel festivalini var olan festivallerin çoğunda belgesel kategorisi ya yok, ya çıkarılmış, ya da dekor niteliğinde. Neyse ki son aldığım haberlere göre Adana Film Festivali kurmaca bölümüne uzun metraj belgesel filmleri de dâhil etmiş, öğrenci belgeselleri kategorisi de devam ediyor. Antalya Film Festivali belgesel kategorisini yeniden açacakmış. Malatya Film Festivalinde ise başlangıçta olan belgesel kategorisi ne yazık ki bu yıl da yokmuş.
Neyse… Umarım bütün festivaller bir gün belgeselin sadece belgesel olmadığını, hele festivallerin bir yan figürü olmadığını görür ve hak ettiği değeri verir. Gençlerle yaptığım atölyelerden dolayı çok umutluyum. Yeni kuşakların, yeni enerjilerle belgeselin Türkiye’deki peyzajını değiştirip, nice festivaller başlatacaklarına, nice fonlar oluşturacaklarına inanıyorum.
