Yasemin Adar kadın güreşte ülkemize ilk altın madalyayı kazandırdı. Geçen ay da aynı bu konuyu işleyen Dangal filmini seyretmiştik. Bu sebeple olimpiyat filmleri dosyası yapmak elzem oldu. Listeye baktığımızda seçtiğimiz filmlerin neredeyse hepsi biyografik yapımlar. Yani gerçek hayat hikayelerinden uyarlanan filmler. Bu tür filmlerin seyri kadar insana kazandırdığı mücadeleci ruh da önemli. Hem insanın ruhunun en ince duygularını, olimpiyat ruhunu hem de başarı için insanların özverisini seyretmek bir ders niteliğinde. İyi seyirler…

Dangal, 2016

Gerçek bir hayat öyküsünden uyarlanan Dangal filminde Hindistan’a ilk altın madalyayı kazandıran kız kardeşlerin hikayesi anlatılıyor. 2010 Olimpiyatlarına Hindistan’ı temsilen ülkenin ilk kadın güreşçisi, 22 yaşındaki Geeta Phogat katıldı. Hiç profesyonel güreş eğitimi almamış olan Geeta’yı kendisi de güreşçi olan babası yetiştirmişti. Geeta, Hindistan’a güreş dalında altın madalya getiren ilk sporcu olmayı başararak tarihe geçti. Bir sonraki Olimpiyat oyunlarında ise kız kardeşi Babita Kumari ülkeye bir altın madalya daha kazandırdı.

Ateş Arabaları (Chariots of Fire, 1981)

Harold Abrahams ve Eric Liddell atlettir. Biri Yahudi öbürüyse Hıristiyan’dır. Biri Tanrının yaptıkları her işte bir şekilde varolduğunu düşünmektedir, diğeriyse spora olan tutkusunu kendini aşmak için bir mücadeleye dönüştürmüştür. İkisinin de amacı tektir, 1924 Olimpiyatları’na katılmak ve kazananlarla birlikte podyuma çıkabilmek. Filmin müziği unutulmazlar arasına girmiştir…

Kartal Eddie (Eddie The Eagle, 2016)

Film, İngiltere tarihindeki en ünlü kayak atlamacı Michael Edwards nam-ı değer Eddie the Eagle’ ın ilham verici üstün başarısını konu ediniyor. Eddie kayakla atlamaya başlamadan önce bir çok spor dalında şansını dener. 1984 Kış Olimpiyatları’nda İngiliz takımına giremez ve dalını kayakla atlama olarak değiştirir. Film aynı zamanda Edwars’ın sıra dışı ihtimaller ve mücadeleler karşısındaki insani ruhunu ve direncini anlatır.

Münih (Munich, 2005)

Olimpiyatlar, 1972 yılında Münih’te başlamıştır. Başarı, ve barışın hakim olduğu ortama bir anda bir haber bomba etkisi yaratarak düşüyor. Bir grup Filistinli terörist, İsrailli atletlerin bulunduğu yatakhaneyi basarak iki sporcuyu öldürüp dokuz kişiyi de rehin almıştır. İstedikleri ise rehinelerle birlikte Münih Havaalanı’na ulaşabilmektir. Hükümet rehine kurtarma operasyonu başlatır. Birinin peşine Mossad ajanı düşer. Ortalık karmakarışıktır. Steven Spielberg, Münih ile tepkiler almış ve tartışmalar açmıştır.

Rüzgarın Oğlu (Race, 2016)

Stephen Hopkins’in yönetmenliğini yaptığı Joe Shrapnel ve Anna Waterhouse’un kaleme aldığı Race 1936 yılında Berlin Olimpik Oyunları’nda 4 adet altın madalya kazanan atlet Jesse Owens’ın hayatına odaklanıyor. Tarihin en iyi atleti olmak için çıktığı yolda efsanevi bir yıldız olan ve 1936 Olimpiyatları’nda Adolf Hitler’in Ari üstünlüğü görüşüne karşı mücadele ederek dünya sahnesine çıkan Jesse Owens’ın gerçek ve etkileyici hikayesine tanık oluyoruz.

Üşütük Popolar (Cool Runnings, 1993)

Jamaika’nın ilk kızak takımının gerçek öyküsünü anlatan Cool Running olimpiyat ruhunu en eğlenceli ve iyi anlatan filmlerden. Türkiye’de çok kaba bir isimle vizyona giren film dikkate alınmadı. Ama içinde barındırdığı duygular şans eseri filme gidenleri yakaladı. Mutlaka seyredin.

Limitsiz (Without Limits, 1998)

Film olimpiyat koşucusu Steve Prefontaine’in hayatını anlatıyor. Ünlü sporcu Prefontaine’in çocukluğundan başlayan filmde Oregon’da geçen çocukluğu, Oregon Üniversitesi’nde geçirdiği zamanlar ve orada tanıştığı efsanevi koç Bill Bowerman’la çalışmaları işleniyor. Ünlü sporcunun olimpiyat kariyerini de işleyen film Prefontaine’in 24 yaşında bir araba kazasında hayatını kaybedene kadar hayatını adım adım gözler önüne seriyor.

Foxcatcher Takımı (Foxcatcher, 2014)

Altın Madalya sahibi genç güreşçi Mark Schultz, 1988 Seul Olimpiyatları için bir ekip oluşturmak için zengin varis olan John du Pont tarafından son derece ihtişamlı olan Pont mülküne davet edilir. Shultz nihayet saygın kardeşi Dave’in kanatlarının altından sıyrılarak dışarı adım atabilmek umuduyla bu eşi bulunmaz fırsata gözü kapalı “evet” der. Gizli ihtiyaçları doğrultusunda aradığı motivasyonu elde eden du Pont, dünya standardında bir güreş takımını oluşturarak hem annesine hem de etrafındaki diğer insanlara kendisini kanıtlamayı hedefler.

Berlin ’36, 2009

Film, İkinci Dünya Savaşının adım adım yaklaştığı dönemde geçen gerçek bir yaşam öyküsünü ele alıyor. Yahudi asıllı Alman sporcu Gretel Bergmann’ın en büyük hayellerinden biri yüksek atlama şampiyonu olmaktır, azimli bir çalışma sürecinin ardından İngiltere’de düzenlenen yarışmada yüksek atlamada şampiyon olur. 1936’da Almanya’da düzenlenecek olan Olimpiyatlara hazırlanır. 1936 Olimpiyatlarına ev sahipliği yapan Nazi Almanyası, Yahudi asıllı Alman sporcu olan Gretel Bergmann’ın önüne ne gibi engeller çıkaracaktır?

Asteriks Olimpiyat Oyunları’nda (Astérix aux Jeux Olympiques, 2008)

Bu serüvende genç, cesareti keskin bir Galyalı olan Alafolix aşka düşer. Gönlünü Yunan prensesi Irina’ya kaptırmıştır. Bu şartlar altında Irina’yı kazanmaya çalışmak ve olimpiyat oyunlarında başarı elde etmek için Asterix ve Hopdediks’ten destek alması gerekecektir. Hep birlikte Yunan Adaları’na gelirler. Mücadeleli günler ve meydan okumalarla dolu anlar dostlarımızı beklemektedir.

Henüz yaz aylarında olmamıza rağmen ödül sezonunun heyecanı yavaş yavaş başladı. Firmalar, kendi adaylarını öne çıkarmak için türlü yöntemler deniyor. Bu yöntemleri bir adım ileriye taşıyan Weinstein Company‘nin sahibi Harvey Weinstein, Jake Gyllenhaal’ın Southpaw’deki rolüyle Oscar’a kesinlikle aday olacağını belirtti. Oscar’ın artık pek de gizli olmayan şifrelerini göz önüne alacak olursak Jake’in geçirdiği fiziksel değişim ile birlikte adaylığının sürpriz olmayacağını söyleyebiliriz. Zaten, açıklamalara bakacak olursak Weinstein Company filmden ziyade Jake’in performansına daha çok güveniyor. Fakat, filmin fragmanlarından yola çıkacak olursak son yıllarda başarılı olan spor dramalarının kullandığı formüle yakın bir formül kullandığını söyleyebiliriz. Bu durum filme olan beklentiyi arttırırken akla, önceki senelerde Oscar kazanan spor filmlerini getiriyor. Ben de bu vesileyle sizlere Oscar kazanan spor filmlerini hatırlatmak istedim.

The Champ – 1931

Adaylıklar: En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Özgün Senaryo, En İyi Erkek Oyuncu

Ödüller: En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Özgün Senaryo

İlk ödüllü spor draması The Champ, 1979 yılında Franco Zefirelli tarafından yeniden çevrilmiştir ve bu versiyonu daha çok bilinmektedir. Ancak, 1931 yılında King Vidor tarafından çekilen ilk film, çok daha değerli ve önemlidir. 5 yaşındaki Dink ve eski ağır sıklet boks şampiyonu babası Andy’nin dramatik hikayesini konu alan film, bir boksörün yeniden ringlere dönüş hikayesini beyazperdeye ilk uyarlayan spor filmidir. Irkçılığın son derece büyük bir sorun olduğu yıllarda çekilen bir film olmasına rağmen Dink’in en yakın arkadaşının zenci olması o dönem için ciddi bir adımdır.

The Pride of the Yankees – 1942

Adaylıklar: En İyi Film, En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Kadın Oyuncu, En İyi Özgün Senaryo, En İyi Uyarlama Senaryo, En İyi Sinematografi (Siyah-Beyaz) En İyi Sanat Yönetimi (Siyah-Beyaz), En İyi Ses Kurgusu, En İyi Film Müziği, En İyi Görsel Efekt, En İyi Kurgu,

Ödüller: En İyi Kurgu

The Pride of the Yankees, 38 yıllık kısa hayatına birçok rekor sığdıran ve ALS hastalığı sebebiyle hayatını kaybeden “Demir At” lakaplı Lou Gehrig’in hayatını konu alır. New York Yankees forması giyen Lou Gehrig’in hastalık sebebiyle yaşadıkları son derece sarsıcıdır. Ülkemizde ALS olarak bilinen hastalığın adı A.B.D’de yaygın olarak Lou Gehrig’in hastalığı olarak bilinmektedir.

The Hustler – 1961

Adaylıklar: En İyi Film, En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Kadın Oyuncu, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu, En İyi Yönetmen, En İyi Uyarlama Senaryo

Ödüller: En İyi Sinematografi (Siyah-Beyaz), En İyi Sanat Yönetimi (Siyah-Beyaz)

Walter Tevis’ın aynı isimli eserinden uyarlanan The Hustler, Eddie Felson isimli bir serserinin bilardo tutkusunu konu alır. İçindeki bilardo tutkusuyla şehrin en iyi bilardocusu olmak isteyen Eddie, bilardo şampiyonu Minnesota Fats’i yenmek ister. Ancak, beceremez. Aday gösterildiği dokuz kategoriden ikisinde ödüle layık görülen The Hustler, çekildiği yılın ötesinde bir sanat yönetimine sahiptir.

Rocky – 1976

Adaylıklar: En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Kadın Oyuncu, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu (2 oyuncu birden), En İyi Özgün Senaryo, En İyi Ses, En İyi Özgün Şarkı. 

Ödüller: En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Kurgu.

Slyvester Stallone’nun elinde senaryosuyla, yapımcı bulabilmek adına kapı kapı dolaştığı filmi Rocky, Rocky Balboa isimli amatör bir boksörün, ağır sıklet boks şampiyonuyla unvan maçına çıkmasını konu alır. Bir boks filmi olmasına rağmen, A.B.D’nin arka sokaklarında yaşanan yoksulluğu gözler önüne sermesi sebebiyle önemli olan film, Oscar’a aday olduğu sene Taxi Driver ve Network gibi önemli filmlerle yarışmasına rağmen heykelciğe layık görülmüştür.

Yıllar içerisinde beş devam filmi çekilen Rocky’e bu yılın sonlarında bir devam filmi daha geliyor.

Heaven Can Wait – 1978

Adaylıklar: En İyi Film, En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu, En İyi Yönetmen, En İyi Sinematografi, En İyi Uyarlama Senaryo, En İyi Özgün Müzik

Ödüller: En İyi Sanat Yönetimi

Warren Beatty’nin, başarılı senarist Harry Segall’in oyunundan uyarladığı, yönettiği ve başrolünü üstlendiği Heaven Can Wait, ölmek isterken kendini milyarder bir adamın bedeninde bulan Joe Pendleton’un hikayesini konu alır. Beden değiştirme temalı filmlere öncülük etmesi sebebiyle sinema tarihi açısından oldukça önemli bir yerde bulunan komedi türündeki Heaven Can Wait sekiz dalda Oscar’a aday gösterilmiştir.

Breaking Away – 1979

Adaylıklar: En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu, En İyi Müzik

Ödüller: En İyi Uyarlama Senaryo

Başarılı yönetmen Peter Yates’in yönettiği, Oscar’lı senarist Steve Tesich’in kaleme aldığı Breaking Away için büyüme filmi (coming of age) diyebiliriz. Dave, Mike, Cyril ve Moocher’u hikayesini konu alan film, En İyi Özgün Senaryo kategorisinde Oscar’a layık görülmüştür.

Raging Bull – 1980

Adaylıklar: En İyi Film, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu, En İyi Yönetmen, En İyi Sinematografi, En İyi Ses

Ödüller: En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Kurgu

Martin Scorsese – Robert De Niro ortaklığının en başarılı örneklerinden olan Raging Bull, Jake La Motta’nın kendi ağzından anlattığı hayat hikayesini konu alıyor. İçindeki hırs ünlü boksörü kariyerinin zirvesine taşırken, bu hırs ve öfke ailesinden uzaklaşmasına sebep olur.

Robert De Niro’nun muhteşem performansının “En İyi Erkek Oyuncu” ödülüyle ödüllendirildiği film, günümüzde çekilen birçok boks filmine öncülük etmektedir.

Chariots of Fire (1981) 

Adaylıklar: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, En İyi Yönetmen, En İyi Kurgu.

Ödüller: En İyi Film, En İyi Özgün Senaryo, En İyi Kostüm Tasarımı, En İyi Özgün Müzik.

İskoç atlet Eric Liddell ile İngiliz atlet Harold Abrhams’ın atletizm tarihine damga vuran hayat hikayelerini konu alan film, En İyi Film dahil olmak üzere dört dalda Oscar ödülüne layık görüldü. Senaryosu Colin Wellad tarafından yazılan, Hugh Hudson’ın yönettiği Chariots of Fire iki zıt karakterin tek bir amaç uğrunda verdikleri çabayı son derece yalın bir anlatım biçimiyle seyirciye aktarır.

Jerry Maguire – 1996

Adaylıklar: En İyi Film, En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Özgün Senaryo, En İyi Kurgu

 Ödüller: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu

Cameron Crowe’un yönetmen koltuğunda oturduğu, başrolünü Tom Cruise’un üstlendiği film, Uluslararası Spor İdaresi’nin başındaki isimlerden Jerry’nin kariyerinin zirvesinden en dibi görerek tekrardan zirveye yükselme hikayesini konu alır. Listedeki diğer filmlere göre daha vasat olarak adlandırabileceğimiz filmin tek Oscar’ı ise muazzam bir performans sergileyen Cuba Gooding Jr.’ın layık görüldüğü En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu ödülüdür.

Million Dollar Baby – 2004

Adaylıklar: En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Uyarlama Senaryo, En İyi Kurgu

Ödüller: En İyi Film, En İyi Kadın Oyuncu, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, En İyi Yönetmen

Clint Eastwood’un yönettiği ve başrolünü üstlendiği, 2004 yılına damga vuran, Oscar ödüllerinde büyük ödülleri silip süpüren filmi Million Dollar Baby; hayatını boksör yetişmeye adayan Frankie Dunn ve boksör olmak isteyen Maggie’nin hikayesini konu alıyor. Boksun arka planda kaldığı, ikili ilişkileri ve başarı hikayesini irdeleyen film bugüne kadar çekilen onlarca boks filmi arasında parlıyor.

The Fighter – 2010

Adaylıklar: En İyi Film, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu, En İyi Yönetmen, En İyi Kurgu, En İyi Özgün Senaryo

Ödüller: En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu

David O. Russell isminin bilinirliğini arttıran filmdir The Fighter. Dicky Eklund, zamanının başarılı boksörlerindendir. Boksu bıraktıktan sonra tanınmayacak hale gelen Dicky, bu kez üvey kardeşi Mickey’i ünvana maçına hazırlamak zorundadır. Fakat, Dicky’nin dağılan hayatı buna pek de müsait değildir.

David O. Russell’ın çalıştığı oyunculara tanıdığı özgürlük ve performanslarına değer kattığı bilinir. The Fighter bunun en önemli örneğidir. Film, Christian Bale ve Melissa Leo’ya “Yardımcı Oyuncu” kategorilerinde Oscar ödülü kazandırmıştır.

Utku Ögetürk