Tüm dünyayla aynı anda, 29 Mayıs’ta ülkemizde de vizyona girecek filmin dağıtım şirketi Warner Bros, 25 Nisan 2015’te yaşanan ve yaklaşık 10 bin kişinin ölümüne sebep olan Nepal depremi sonrası filmin vizyon tarihlerini değiştirmeseler de, bazı tanıtım stratejilerini revize ettiler. Eylül 2015’te vizyona girmesi planlanan Baltasar Kormákur yönetmenliğindeki Universal Pictures filmi Everest te benzer revizyonlara gitme kararı aldı. San Andreas Fayı filminin fragmanında Los Angeles’taki gökdelenlerin yerle bir olduğunu, San Francisco’daki Golden Gate köprüsünün de yıkıldığını görüyoruz.

Mayıs 1996 tarihinde Everest’te meydana gelen ve 8 dağcının ölümü ile sonuçlanan deprem faciası, belki de en çok bilinen dağcılık facialarındandı. 19 kişinin ölümüyle sonuçlanan facianın filmi de tanıtımlarını değiştirecek.

Ülkemizi de büyük bir faciayla sarsmış olan “deprem” gerçeğini konu eden filmleri hatırlayalım.

Earthquake (1974) : 70’lerdeki teknolojik imkanlarla yapılmış olmasını göz önünde bulunduracak olursak dönemin önemli kıyamet filmlerinden biri diyebiliriz. Zamanında iyi gişe de yapmış, ne de olsa 70’lerde kıyamet filmleri furyası da varmış, onların arasında Earthquake de kendine bir yer edinmiş, yoksa maketlerle kotarılmaya çalışılan Los Angeles’ın yıkılması sahneleri vs elbette bugün tatmin edici olmaz.

The Land Before Time (1988): İrlanda yapımı animasyon film. Judy Freudberg’in hikayesinden yola çıkılarak senaryolaştırılan filmin yönetmeni Don Bluth. Sevimli dinozorların yer aldığı bu animasyon filmde deprem sonucu topraklar ikiye ayrılır, çoğu dinozor ölürken çoğu dinozor ailesi ise birbirlerini kaybederler, aileler dağılır. Acıklı bir çocuk hikayesi doğrusu…

2012 (2009) : Türkçe’ye Kıyamet adıyla çevrilen filmde başarılı oyuncu John Cusack’ı izliyoruz, yönetmen ise The Day After Tomorrow, Independence Day gibi filmlerin de yönetmeni olan Roland Emmerich. Emmerich zaten felaket filmlerinin önder yönetmeni gibi oldu adeta. Muazzam efektlerle dünyanın yerle bir olduğunu izlemek isteyenler için güzel bir öneri olabilir ama yönetmenin en iyi filmi olduğunu söyleyemeyiz.

Aftershock (2010) : 2010 Çin yapımı bir film. Bu yapım, büyük bir deprem sonucu binlerce kişinin ölümüyle sonuçlanan faciayı konu alıyor. Çin’in Tangshan şehrinde gerçekleşen deprem 240.000 kişinin ölümüne sebep oluyor.

Ice Quake (2010): Kanada yapımı filmde Alaska topraklarında deprem çalışmaları yapılmakta ve acı gerçek ortaya çıkmaktadır. Bilim adamlarının farkettiği bu deprem gerçeğini araştırmak için bir grup bölgeye gider ve büyük bir tehlikenin içinde bulurlar kendilerini. Yönetmen Anthony C. Metchie.

Aftershock (2012) : Şili’de gezgin bir grup yeraltındaki bir barda eğlenmeye giderler, deprem tam da o zaman gelecektir, başlarına gelecek kabus gibi olaylar henüz yeni başlamaktadır. Nicolas Lopez imzalı film, Şili’de 2010’da meydana gelen gerçek deprem faciasını konu almıştır. Yapımda kullanılan mekanların bir çoğu, gerçekten depremden zarar görmüş mekanlardır.

Lo Imposible (2012) : İspanyol yönetmen Juan Antonio Bayona’nın filmi Kıyamet Günü olarak çevrildi Türkçe’ye. Filmin hikâyesini Sergio G. Sánchez’in yazdı. Yapımın konusu ise 2004 Hint Okyanusu depremi sırasında Tayland’da tatilde olan María Belón ve ailesinin yaşadığı gerçek olaylara dayanıyor. Filmde Naomi Watts, Ewan McGregor, Tom Holland gibi önemli isimler var.

Yerli Yapımlar:

Deprem (1976) : Türkan Şoray ve Kadir İnanır’ın ilk filmlerinden olan yapım Şerif Gören imzalı… Filmin senaristi ise Safa Önal. Dönemsel bir hikaye olup aşk öyküsü olsa da filmin sonunda enteresan bir deprem sahnesi vardır ki filme adını verecek kadar etkilidir.

O Şimdi Asker (2003) : Mustafa Altıoklar imzalı film, aslında bedelli askerlik meselesini mizahi bir dille eleştirirken, bir yandan da 1999 Yalova depremini konu ediniyor.

Yazı Tura (2004) : Uğur Yücel’in yazıp yönettiği filmin hikayesi 1999 yılında geçiyor. Rıdvan ve Cevher birlikte askerlik yapmışlardır. Askerlik sonrası Cevher’i büyük bir üzüntü beklemektedir, babası depremde göçük altında kalmıştır.

Küçük Kıyamet (2006) : Taylan Biraderler’in filminin senaristi Doğu Yücel. İstanbul’da ardarda yaşanan sarsıntılar, annesini depremde kaybeden Bilge üzerinde psikolojik rahatsızlıklar yaratmıştır. Olası İstanbul depreminden kaçıp bu “Küçük Kıyamet”ten kurtulmaya çalışan aile, gittikleri başka bir güney kasabasında bu kez başka korkularla yüzleşirler.

Melis Zararsız

Kötü şöhreti ile bilinen San Andreas Fayı’nın kırılması ile 9 şiddetindeki bir depremle Kaliforniya sallanır. Deprem uzmanı Lawrence ve bilim adamlarından, habercilerden oluşan bir ekip Amerika halkını uyarmaya çalışır. Bu sırada bir arama kurtarma pilotu olan Ray ve artık araları pek de iyi olmayan eşi Emma, Los Angeles’tan San Fransisco’ya, tek kızları olan Blake’i kurtarmak için yola çıkarlar. Ancak, kuzeye yaptıkları bu tehlikeli yolculuk, henüz sadece bir başlangıçtır. Ve ne zaman en kötüsü artık bitti diye düşünseler, daha da kötüsü başlamaktadır. Brad Peyton’un yönetmen koltuğuna oturduğu filmin oyuncu kadrosunda Dwayne Johnson’a, Carla Gugino, Alexandra Daddario ve Paul Giamatti gibi isimler eşlik ediyor.

1999’daki büyük felaketten sonra hayatımıza daha da yoğun olarak giren ve maalesef hala yeterli önlemlerin alınmadığını düşündüğüm deprem olgusunu konu alan “San Andreas Fayı” oyuncularından/oyunculuklarından ve senaryosundan ziyade görkemli görsel efektleriyle akıllarda kalacak bir film kuşkusuz. Daha önce “Kediler ve Köpekler: Kitty Galore’un İntikamı” filmini yöneten ve “Journey 2: The Mysterious Island” filminde de Dwayne Johnson’la çalışan yönetmen Brad Peyton aksiyon konusundaki hünerini bu filmle iyice kanıtlamışa benziyor. Böylesine zor efektlerin kullanıldığı, seyirciyi koca şehrin yıkılışına ikna eden bir filmde oyuncuların, araçların ve binaların koordinasyonu, bunların üç boyutlu/360 derece olarak dizaynı hiç de kolay değil. Peyton’ın bu filmden sonra daha da büyük işlere terfi edeceğini düşünmekteyim.

Filmin ana kahramanı her ne kadar Ray gibi görünse de, birçok kahramanı olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Bir yandan zorluklara/felakete karşı çıkarken bir yandan da parçalanmış ailesini yeniden bir araya getiren kahraman (Ray) klişesi bir yana, bu filmde ilginç ve taze kahramancıklarla karşılaşmaktayız; eski kocasını yeniden sineye çekerek kızını aramaya çıkan ve türlü aksiyona göğüs geren orta yaş üstü anne karakteri (Emma), üvey babasını bir türlü içine sindiremeyen ve öz babasından öğrendiği taktiklerle hayatta kalmayı başaran evlat karakteri (Blake), İngiltere’den kardeşiyle birlikte hem tatil hem iş görüşmesi amacıyla San Francisco’ya gelen ve Blake’e aşık olarak hayata tutunan genç karakteri (Ben), Ben’in kardeşi olarak şehre gelen ve iki aşık karakter arasında tutkal görevi üstlenen çocuk karakteri (Ollie), tüm Amerikan halkını uyarmak için tüm bilimsel ve akademik geçmişini seferber eden bilim adamı karakteri (Lawrence)… Tüm bu karakter çeşitliliği arasında seyircinin özdeşlik kuracağı biri elbette çıkıyor. Filmin önemli artılarından biri bu durum…

Yer yer, yok artık daha neler diyebileceğiniz, fizik kurallarına aykırı abartılmış sahnelere de gebe olan film düşmeyen temposuyla seyirciyi hep tetikte tutuyor. 99 depreminden maddi manevi büyük/küçük yara almış ya da deprem fobisi olanların izlemeye pek de cesaret edemeyeceklerini ve rahatsız olacaklarını düşündüğüm “San Andreas Fayı” aksiyon severlerin ağzına layık bir yapım. Tavsiye…