Her filmin duygusu Ayvalık’ta hissediliyor gerçekten de. Bu sene afişini de çok sevdim Ayvalık’ta yaşamış, 2022 yılında hayatını kaybetmiş aynı zaman da berber olan Arif Buz’un sokağa, meydana, alanlara taşan coşkulu çizimleri Alkan Avcıoğlu’nun animasyon çalışmasıyla bizi büyülü bir gerçekliğin içine soktu…

Festivalde her bölüm kendi içinde incelikli hesaplanmış filmlerden oluşuyordu ama bu sene ilk defa eklenen ‘Orta Sınıflar Nereye Gidiyor’ hem isim olarak hem de orta sınıfın kalmadığı düşünülen bir atmosferde dikkat çekici bir fotoğrafa dönüşüyor. Bu bölümde yer alan yerli filmler karakterlerin içinde bulunduğu duruma umutsuz bir pencereden, çözüm odaklı bir çabalama, bocalama açısından bakıyor ve ortaya geleceğe karşı bir güvensizlik penceresi açılıyor. Sanırım orta kuşağın geleceğe taşıyabileceği umut kırıntısı azalıyor, çabalamaya rağmen bunu yaşamak eski ve yeni kuşağı benzer bir karamsarlık içerisinde buluşturuyor! Festivalde bu bölümde Sarı Zarflar, En Güzel Cenaze Şarkıları, Bir Arada Yalnız, İsimsiz Eserler Mezarlığı, Günyüzü, Karanlıkta Islık Çalanlar ve Süt Çiftliği yer aldı.

Bir diğer bölüm de benim için izlemekten her daim keyif aldığım animasyon filmlerin olduğu bölümdü. Öncelikle Fransız oyun yazarı ve film yapımcısı Marcel Pagnol’un hayatını anlatan biyografik film Muhteşem Bir Hayat’ı izledim. İzleyiciye mesafeli bir karakter ve animasyon olduğunu söylemeliyim. Yazar ve yönetmen olan Slyvian Chomet’in filme özellikle teknik açıdan çok emek verdiği belli. 2010 yapımı İllüzyonistten bu yana ilk animasyon filmi olan Muhteşem Bir Hayat, aynı zamanda 2003 yapımı Belleville Üçüzleri’nde sergilenen tarzda karşımıza çıkıyor. Hikaye anlatımı bir yaşamın izini sürdüğü için bildik kaçıyor ama görsel olarak çok tatmin edici. Film başlarda konu olarak daha akıcıydı, sonrasında didaktik bir anlatıma dönüşse de görselliği her daim göz doldurucu.

Bir diğer film, kesinlikle seyirci dostu bir film olan Louis Clichy’nin Iron Boy’u. Başta bir büyüme komedisi gibi duruyor ama içine aile ilişkileri, inanç sistemi, sevgi ve biraz da dostluk temaları girince hassas bir teraziye dönüşüyor. Suluboya tekniğiyle karşımıza çıkan film, yönetmenin sanat departmanında çalıştığı filmler olan Wall-e ve Up filmlerinden feyz aldığını açıkça ortaya koyuyor. Özellikle de karakter, görüntü ve onu birleştiren temayı başarılı bir şekilde kurguluyor, zaten karakter çok sempatik yaşadıkları da çok iç buracak kadar gerçekçi!

Bu bölümde ayrıca yazar yönetmen Kohei Kadowaki’nin ilk animasyon filmi Biz Uzaylıyız da vardı. Film ilgi çekici ikili bir bakış açısıyla ve incelikli gözlemlenmiş görüntüler aracılığıyla ergenlik bunalımıyla birlikte ilerleyen bir okul hayatı yolculuğunu ele alıyor ve o yılların sonrasına etkisini… Film başlarındaki büyülü gerçeklik hali sonrasında acı gerçekle yüzleşme, intikam alma ve olayları iki taraflı görme hali getiriyor ki bazı yerlerde odak kayboluyor ama yine de bizi büyüme dengesinin sancısında tutmayı başarıyor.

Festivalde ayrıca; üretken Romen yönetmen Octave Mirbeau’nun Bir Oda Hizmetçisinin Güncesi filmini izledim. Film Octave Mirbeau’nun 19. Yüzyıl başlarında yazdığı ünlü kitabından uyarlama. Jude bu hikayeyi anlatarak sınıf hiyerarşisinin bitmediğini ve modern kölelik sisteminin şekil değiştirerek de olsa devam ettiğini güncelliyor. Burjuva bir ailenin yanında çalışan Rumen bir kadının kendi hayatıyla çalıştığı ailenin hayatı arasında kurmaya çalıştığı dengeyi hüzünlü bir şekilde ele alırken, çocuk dünyasının kırılganlığına da dikkat çekiyor.

Gregg Araki son filmi I Want Your Sex / Seni İstiyorum da en ticari belki de en düz-gün filmine rast geliyoruz. Tabii yine uçuk filmlerinde kullandığı deri kıyafetler, kırbaçlar ve tuhaf cisimler var, film bazıları için aşırı bulunabilir! Ya da şöyle diyebiliriz film için Seks saplantısının götürdüğü yere git!

Kosovalı yönetmen Blerta Basholli’nin ikinci uzun metrajlı filmi Dua, 90’larda Sırp işgalinin ve baskısının hissedildiği 90’larda geçen gerilimli bir büyüme hikayesi. Dua judo, müzik ve cinsel keşifleriyle hayatta kalmaya çalışan bir genç kız ve etrafındaki çember git gide daralıyor. Film bu konuyu ele alan filmlerden çok farklı bir şey içermiyor ama amacı zaten o dönemin acısını yaşatmak. Dua’nın yolculuğu siyasi şiddetin getirdiği korku cesaretle yüzleşmeyi de içeriyor!

Festivalin kısa film ve belgesel seçkisi de çok iyiydi, ben döndüğüm için birçoğunu izleyemesem de, kısacıların orada olmaktan çok mutlu olduğunu düşünüyorum ve festivali takip edenlerin kısa filmlere özel bir ilgisi olduğunu da duydum.

Gösterimler, sadece festival döneminde açılan Vural Sineması’nda (ama tadilata girip her zaman açık olacağının müjdesini aldık), Fabrika Ayvalık ve yeni açılan gösteri merkezi olan Rauf Denktaş Kültür Merkezi’nde yapıldı. Ayvalık zaten her yere yürüyerek ulaşılan bir ilçe o yüzden filmler ve etkinlikler arasında mekik dokurken, dar, hareketli ve renkli sokaklardan geçmek bir kez daha iyi hissettirdi. Film festivalleri zaten sadece film izleme odaklı olmamalı, sonrasında etkileşim kurulup fikir alışverişinde bulunulacağı yerlere dönüşmeli. Ayvalık Film festivali buna çok önem verdiğini hem seçtiği mekanlarla, hem menülerle her gün gösterdi, kendi aramızda ‘sosyalleşme’ yorgunluğu yaşıyoruz dediğimiz tatlı anlara dönüştü bu buluşmalar! Her şeyin içinin boşaltılıp üstelik zorlaştığı bir dönemde inatla güzel bir festival yapmak çok önemli ve mutluluk verici!

Fethiye Belediyesi’nin desteğiyle, Fethiye Fotoğraf ve Sinema Sanatı Derneği tarafından gerçekleştirilecek festivalde, geleneksel sinema anlatılarının sınırlarını genişleten deneysel çalışmaların yanı sıra animasyon ve yapay zeka teknolojileriyle üretilen filmler de izleyiciyle buluşacak. 

Deneysel Anlatılardan Yapay Zeka Destekli Çalışmalara

Ulusal Deneysel, Animasyon, Yapay Zeka Gösterim Seçkisi’nde; farklı görsel diller, özgün anlatım biçimleri ve teknolojinin sinemayla kesiştiği çalışmalar yer alıyor.

Seçkide Elif Nur Kayalar’ın “Karanfil Kız”, Zeliha Karakoca’nın “Erişim Engellendi (Access Denied)”, Önder M. Özdem’in “Kalan (Remnant)” ve Yalın Çağdaş Eşsiz’in “Kimseyi Öldürmek İstemiyorum (I Don’t Want To Kill Anybody)” adlı filmleri deneysel ve animasyon türlerindeki çalışmalarıyla izleyiciyle buluşacak.

Yapay zeka destekli filmler bölümünde ise Erkan Ceylan’ın “Dağın Muhafızı (The Guardian of the Mountain)” ve Berkay Ellek’in “Sultanın Taşı (The Sultan’s Stone)” adlı yapımları gösterilecek.

Farklı sinema pratiklerini bir araya getiren seçki, deneysel sinemadan animasyona ve yapay zeka destekli üretimlere uzanan yapısıyla Türkiye’deki güncel film üretimlerinin çeşitliliğine dikkat çekiyor.

4. Fethiye Uluslararası Film Festivali, film gösterimlerinin yanı sıra söyleşi ve çeşitli etkinliklerle 4-8 Kasım 2026 tarihlerinde sinemaseverleri Fethiye’de buluşturacak.

Trabzon, aralık ayında sinemanın farklı tür ve anlatılarına ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Trabzon Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde; Kültür ve Turizm Bakanlığı, Sinema Genel Müdürlüğü ve Trabzon Valiliği’nin katkılarıyla bu yıl 2’ncisi düzenlenecek olan Trabzon Film Festivali, 15-20 Aralık 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Türkiye’nin dört bir yanından sinemacıların katılımına açık olan festival kapsamında Ulusal Belgesel Film Yarışması ve Ulusal Kısa Film Yarışması düzenlenecek. Bu yıl yarışma programına eklenen yeni ödül kategorileriyle farklı alanlarda üretim yapan sinemacıların desteklenmesi amaçlanıyor.

5 YENİ ÖDÜL KATEGORİSİ

Festivalin Ulusal Kısa Film Yarışması’na En İyi Kadın Oyuncu, En İyi Erkek Oyuncu ve En İyi Yapay Zeka Film ödülleri eklenirken, Ulusal Belgesel Film Yarışması’nda En İyi Görüntü Yönetmeni ve En İyi Kurgu kategorileri yer alacak.

EN İYİ FİLME 200 BİN TL

Ulusal Belgesel Film Yarışması’nda En İyi Film Ödülü 200 bin TL ve Altın Taka Heykeli olacak. Yarışmada ayrıca 80 bin TL Jüri Özel Ödülü ile 40’ar bin TL değerinde En İyi Görüntü Yönetmeni ve En İyi Kurgu ödülleri verilecek. Ulusal Kısa Film Yarışması’nda ise En İyi Kurmaca Film, En İyi Belgesel Film, En İyi Deneysel Film ve En İyi Canlandırma Film ödüllerinin her biri 75 bin TL ve Altın Taka Heykeli olarak belirlendi. Kısa film yarışmasında ayrıca En İyi Yapay Zeka Film, En İyi Erkek Oyuncu ve En İyi Kadın Oyuncu ödüllerinin her biri 40 bin TL olacak. Her kategoride para ödülü içermeyen birer Jüri Özel Ödülü de verilecek.

GENÇ SENARİSTLERE ÖZEL YARIŞMA

Festival kapsamında geleceğin sinemacılarını ve senaristlerini desteklemek amacıyla Kısa Metraj Öğrenci Senaryo Yarışması da düzenlenecek. En İyi Öğrenci Senaryosu ödülünün tutarı 20 bin TL olarak açıklandı.

BAŞVURULAR 21 EYLÜL’DE SONA ERECEK

Festival yarışmalarına başvurular 21 Eylül 2026 tarihinde sona erecek. Türkiye’nin dört bir yanından sinemacıların katılabileceği yarışmalar için başvurular FilmFreeway üzerinden yapılabilecek. Yarışma yönetmelikleri ve başvuru koşullarına ilişkin ayrıntılı bilgilere festivalin resmi internet sitesinden ulaşılabilecek. Trabzon Film Festivali kapsamında farklı kategorilerde sinemacılar ve genç senaristlere toplam 800 bin TL para ödülü takdim edilecek.

Festival takvimi, detaylı program ve tüm gelişmeler için trabzonfilmfestivali.com adresi ve festivalin resmi sosyal medya hesapları takip edilebilir.

24-31 Ekim 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek, Türkiye’nin en köklü film festivali Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması’nda 12 film yer alıyor. Altın Portakal’da filmler; En İyi Film, Dr. Avni Tolunay Jüri Özel Ödülü, Behlül Dal En İyi İlk Film Ödülü, En İyi Yönetmen, Cahide Sonku Ödülü, En İyi Senaryo, En İyi Görüntü Yönetmeni, En İyi Müzik, En İyi Kurgu, En İyi Sanat Yönetmeni, En İyi Kadın Oyuncu, En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, En İyi Belgesel Film, Belgesel Film Jüri Özel Ödülü, En İyi Kısa Film, Kısa Film Jüri Özel Ödülü, Sungu Çapan Eleştirmenler jürisi En İyi Yerli Film Ödülü  ve Film-Yön En İyi Yönetmen Ödülü dallarında yarışacak. Ulusal seçkilerde tüm filmler Türkiye’de ilk kez Altın Portakal’da sinemaseverlerle buluşacak.

Bu yıl toplam 11 milyon TL’lik ödül desteğiyle sinemaya güçlü bir katkı sunacak festivalde Ulusal Uzun Metrajlı Film Yarışması En İyi Film ödülü ise 5 milyon TL olarak belirlendi. Altın Portakal’da Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması Jüri Başkanlığı görevini ise Derviş Zaim üstlenecek.

Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması’nda 12 Film ‘Altın Portakal’ için Yarışacak

 Prodüksiyon amiri, post-prodüksiyon teknikeri Ahmet Seyrekbasan, yapımcı Derya Tarım ve akademisyen Prof. Dr. Zeynep Çetin Erus’un ön jürisini oluşturduğu Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması’nda sinema kültürüne katkı sunan, özgün anlatımı ve sanatsal yaklaşımıyla öne çıkan filmler yarışacak.

Seçkideki bütün filmler Türkiye’deki ilk gösterimini yapacak, toplam 8 film ise dünya ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek.

Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması’nda; yönetmenliğini Yeşim Ustaoğlu’nun üstlendiği, başrollerinde Öykü Karayel, Metin Akdülger, Ali Kayra Kul ve İlyas Salman’ın yer aldığı ‘Artakalan’, 74. San Sebastian Uluslararası Film Festivali’nin 2026 yılı Resmi Seçkisi’nde yer almasının ardından Türkiye’de ilk gösterimini gerçekleştirecek. Yönetmenliğini Necmi Sancak’ın yaptığı, başrollerini Caner Cindoruk, Can Bartu Arslan, Deniz Işın, Hande Doğandemir, Deniz Dumanlı ve Menderes Samancılar’ın paylaştığı ‘Bekle Bizi Brüksel’, dünya ilk gösterimini Antalya’da yapacak. Yönetmenliğini Büşra Bülbül’ün üstlendiği, başrollerinde Sevda Erginci, Duygu Köse, Ümran Şakır, Osman Doğan ve Ahmet Çelik’in yer aldığı ‘Bir Anne Hakkında’, 28. Şanghay Uluslararası Film Festivali’nin Asian New Talents Yarışması’nda yer almasının ardından Türkiye’de ilk gösterimini yapacak. Yönetmenliğini Ferit Karahan’ın yaptığı, başrollerini Demet Özdemir, Kaan Yıldırım, İlhan Şen, Sarp Bozkurt, Helin Kandemir ve Evliya Aykan’ınpaylaştığı ‘Cinlerin Düğünü’, Toronto Uluslararası Film Festivali’nin 2026 yılı Platform Bölümü’nde yer almasının ardından Türkiye’de ilk kez seyirciyle buluşacak. Yönetmenliğini Emre Aybek’in üstlendiği, başrollerinde Yasemin Sakallıoğlu, Mehmet Korhan Fırat, Yiğit Özşener, Ali Aksöz, Hande Doğandemir ve Tuğba Çom’un yer aldığı ‘Düğün Şarkıcısı’, dünya ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek. Yönetmenliğini Sinan Sertel’in yaptığı, başrollerinde Berfu Öngören, Cemil Büyükdöğerli, Defne Doğar, Ekin Türkmen, Mehmet Çepiç, Sabahattin Yakut, Serkan Altıntaş ve Ulvi Kahyaoğlu’nun yer aldığı ‘Elisa’, dünya ilk gösterimini Antalya’da yapacak. Yönetmenliğini Hüseyin Karabey’in üstlendiği, başrollerinde Mert Fırat, Mehmet Günsür, Yağmur Elif Seber, Ümit Çırak ve Emre Yıldızlar’ın yer aldığı ‘Hakikatin Ölümü’, dünya ilk gösterimini gerçekleştirecek. Yönetmenliğini Emir Ziyalar’ın yaptığı, başrollerinde Umut Aksoy, Tülin Özen, Barış Kolik, Yaşar Karakulak, Öykü Su Okur ve Bilgi Nur Aydoğmuş’un yer aldığı ‘Kadim Mavi’, dünya ilk gösterimini Antalya’da yapacak. Yönetmenliğini Aydın Orak’ın üstlendiği, başrollerinde Cansel Elçin, Zeynep Tuğçe Bayat, Tim Seyfi ve Ali Congun’un yer aldığı ‘Ölü Arının İğnesi’, dünya ilk gösterimini gerçekleştirecek. Yönetmenliğini Emre Kavuk’un yaptığı, başrollerinde Sumru Yavrucuk, Şifanur Gül, Nilsu Yılmaz ve Öykü Güven’in yer aldığı ‘Selma’, dünya ilk gösterimini Antalya’da yapacak. Yönetmenliğini Ragıp Türk’ün üstlendiği, başrollerinde Melda Tuzluca, Özgür Meriç, Onur Gözeten, Duygu Aktoprak ve Tuğba Kürükoğlu’nun yer aldığı ‘Taş ve Tüy’, 27. Jeonju Uluslararası Film Festivali’nin 2026 yılı Ana Yarışma seçkisinde yer almasının ardından Türkiye’de ilk gösterimini gerçekleştirecek. Yönetmenliğini Biket İlhan’ın yaptığı, başrollerinde Ayça Bingöl, Cansu Tosun, Suna Yıldızoğlu, Erdem Kaynarca ve Emre Altuğ’un yer aldığı ‘Tatlı Maya’ ise dünya ilk gösterimini Antalya’da yapacak.

Altın Portakal’da Kısa ve Belgesel Film Yarışmalarındaki Filmler Açıklandı

Ön seçici kurulunu akademisyen Doç. Dr. Zehra Yiğit, senarist, yönetmen, yazar Turgut Yasalar, belgesel ve animasyon film yönetmeni, akademisyen Doç. Dr. Sevcan Sönmez’in oluşturduğu Ulusal Kısa ve Belgesel Film yarışmalarında yarışacak filmler belli oldu.

Ulusal Kısa Film Yarışması’nda; yönetmenliğini Murat Ayyıldız, yapımcılığını Okan Açmak, Elif Gökçe ve Oğulcan Taşdemir’in üstlendiği, oyuncu kadrosunda Onur Berk Arslanoğlu ve Ahmet Demir’in yer aldığı ve dünyada ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Adreste Bir Sorun Var’, yönetmenliği Melis Balcı, yapımcılığı Melisa Balcı ve Nazlı Eda Noyan tarafından gerçekleştirilen, seslendirme kadrosunda Metin Akdülger ve Melisa Sözen’in yer aldığı ve dünyada ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Anaokulu’, yönetmenliğini Alpan Esen ve Rıfat Şungar, yapımcılığını Esra Saydam, Dilara Tigli, Alpan Esen ve Rıfat Şungar’ın üstlendiği, oyuncu kadrosunda Erdem Kılıç ve Aysima Ergün’ün yer aldığı ve dünyada ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Bir Rüyanın Hayali’, yyönetmenliği Samet Karaman, yapımcılığı Erdem Kaynarca, Cenk Arda Ekşioğlu ve Ege Akbıyık tarafından gerçekleştirilen, oyuncu kadrosunda Demet Akbağ, Bihter Dinçel, Fatih Al, Onur Gürçay, Erdem Kaynarca, İbrahim Şahin ve Alp Özbayram’ın yer aldığı ve dünyada ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Dünya Senin Bildiğin Gibi Değil’, yönetmenliğini Çağla Karslıoğlu, yapımcılığını Zeynep Santiroğlu Sutherland, Scott Aharoni ve Çağla Karslıoğlu’nun üstlendiği, oyuncu kadrosunda Kayra Zabcı, Asmin Ayşe Aslan ve Durukan Çelikkaya’nın yer aldığı ve26. Beverly Hills Film Festivali’nde En İyi Kısa Film dalında yarışan ve Türkiye’de ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Kadının Adı Yok’, yönetmenliği Ahmet Duvar, yapımcılığı Abdulhamit Güler ve İclal Havva Köprücü Duvar tarafından gerçekleştirilen, oyuncu kadrosunda Süleyman Kabaali, Gürkan Korkmaz ve Mert Can Sevimli’nin yer aldığı ve dünyada ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Karayazı’, yönetmenliğini Soner Alan, yapımcılığını Merve Balbay Alan ile Soner Alan’ın üstlendiği, oyuncu kadrosunda Sumru Yavrucuk, Özgür Emre Yıldırım ve Melissa Dilber’in yer aldığı ve dünyada ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Kısa Akıl’, yönetmenliği ve yapımcılığı Gülsün Odabaş tarafından gerçekleştirilen, oyuncu kadrosunda Semah Tuğsel, İrem Erkaya, Özlem Durmaz, Nihal Odabaş’ın yer aldığı ve dünyada ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Konteyner’, yönetmenliğini Sis Gürdal, yapımcılığını Sinan Yusufoğlu ve Laure Dahout’un üstlendiği, oyuncu kadrosunda Musab Yılmaz, Merdan Karataş, Naz Göktan ve Nur Pera Abuç’un yer aldığı, 32. Saraybosna Film Festivali’nde Özel Mansiyon Ödülü’ne layık görülen ve Türkiye’de ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Porkatal’ ve yönetmenliği Serdal Altun, yapımcılığı Turgut Kanal tarafından gerçekleştirilen, oyuncu kadrosunda Yaşar Karakulak, Mustafa Kırantepe, Ercan Kesal ve Engin Yüksel’in yer aldığı ve 30. Nürnberg Türkiye Almanya Film Festivali’nin Kısa Film Yarışması bölümünde dünyada ilk gösterimini yapan ve Türkiye’de ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan  ‘Süpermen Bozkıra Düştü’ filmleri yer alıyor. Seçkideki bütün filmler Türkiye’deki ilk gösterimini yapacak, toplam 7 film ise dünya ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek.

Ulusal Belgesel Film Yarışması’nda; yönetmenliğini ve yapımcılığını Elif Nur Kayalar’ın üstlendiği ve dünyada ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Allianoi Diye Bir Yer Yok’, yönetmenliğini ve yapımcılığını Tayfun Belet’in üstlendiği ve dünyada ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Beyaz Kıtaya Yolculuk’, yönetmenliğini Onat Can Karabatak, yapımcılığını Özgür Özgürengin ve Ali Ergöçmez’in üstlendiği ve dünyada ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Denizyıldızı: Bir Cesaret Öyküsü’, yönetmenliğini ve yapımcılığını Kenan Özer’in üstlendiği ve dünyada ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Kameram 45 Kilo’, yönetmenliğini Çağatay Yurt, yapımcılığını Tunç Akkoç’un üstlendiği ve dünyada ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Kül ve Tuz’, yönetmenliğini Serdar Kökçeoğlu, yapımcılığını Elif Dizdaroğlu ve Serdar Kökçeoğlu’nun üstlendiği ve dünyada ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Modernist: Usmanbaş’, yönetmenliğini Arda Sarıgün, yapımcılığını Arda Sarıgün ve Mehmet Erkmen’in üstlendiği ve dünyada ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Mükellef’, yönetmenliğini ve yapımcılığını Deniz Gürgen Atalay’ın üstlendiği ve dünyada ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Prima Ballerina Meriç’, yönetmenliğini M. Tayfur Aydın, yapımcılığını M. Tayfur Aydın ve Şükrü Acar’ın üstlendiği, 29. Tallinn Black Nights Film Festivali Uluslararası Yarışma (Doc@PÖFF) bölümünde dünyada ilk gösterimini gerçekleştiren ve Türkiye’de ilk kez Antalya’da izleyiciyle buluşacak olan ‘Uzakta’ ve yönetmenliğini Levent Çetin, yapımcılığını Levent Çetin ve Deniz İnceoğlu’nun üstlendiği ve dünyada ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Zor Zanaat’ filmleri yer alıyor. Seçkideki bütün filmler Türkiye’deki ilk gösterimini yapacak, toplam 9 film ise dünya ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek.

Festivalde, Ulusal Belgesel Film Yarışması’nın ana jüri üyeleri; “Sabire Soytok, Selçuk Metin ve Aslı Akdağ”dan, Ulusal Kısa Film Yarışması’nın ana jüri üyeleri ise; “Hakkı Kurtuluş, Melike Kasaplar ve Belkıs Bayrak”tan oluşuyor.

Uluslararası Sinemanın Güçlü Yapımları Altın Portakal’da Yarışacak

 Uluslararası Uzun Metraj Film Yarışması’nda filmler; “En İyi Film, En İyi Yönetmen, Jüri Özel Ödülü, En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Kadın Oyuncu ve Sungu Çapan Eleştirmenler jürisi En İyi yabancı Film Ödülü” ödülleri için yarışacak. Seçkideki bütün filmler Türkiye’deki ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek.

Uluslararası Uzun Metraj Film Yarışması’nda; yönetmenliğini Mohamed Ali Nahdi’nin üstlendiği, Tunus, Katar ve Suudi Arabistan ortak yapımı, 46. Kahire Uluslararası Film Festivali’nde En İyi Oyuncu ödülünü ve 43. Fajr Uluslararası Film Festivali’nden Kristal Simurg ödülünü kazanan ve Türkiye’de ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Round 13 – 13. Raunt’, yönetmenliğini Jacqueline Jansen’in üstlendiği, Almanya yapımı, 42. Münih Film Festivali’nden FIPRESCI Ödülü, Yapım ve Oyunculuk dallarında Yeni Alman Sineması ödülleri ile Nürnberg Türkiye Almanya Film Festivali’nden Büyük Jüri Ödülü’nü kazanan ve Türkiye’de ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Six Weeks On – Altı Haftalık Veda’, yönetmenliğini George Ovashvili’nin üstlendiği, Gürcistan, Lüksemburg, Türkiye, Çek Cumhuriyeti, Almanya ve Bulgaristan ortak yapımı, 29. Tallinn Black Nights Film Festivali’nin Ana Yarışma bölümünde En İyi Yönetmen ve En İyi Görüntü Yönetmeni ödüllerini kazanan ve Türkiye’de ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘The Moon Is a Father of Mine – Babalarımdan Biri Aydır’, yönetmenliğini Shahram Mokri’nin üstlendiği, Tacikistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ortak yapımı, 98. Akademi Ödülleri’nde En İyi Uluslararası Film dalında Tacikistan’ın aday filmi olan ve Türkiye’de ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Black Rabbit, White Rabbit – Siyah Tavşan, Beyaz Tavşan’, yönetmenliğini Hüseyin Aydın Gürsoy’un üstlendiği, Fransa yapımı, dünyada ilk gösterimini La Baule Film Festivali’nde gerçekleştiren ve Türkiye’de ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘A Turkish Case – Bir Türk Meselesi’, yönetmenliğini Yukiko Sode’nin üstlendiği, Japonya yapımı, 79. Cannes Film Festivali’nin Un Certain Regard bölümünde yarışan ve Türkiye’de ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘All the Lovers in the Night – Gece Yarısı Tüm Aşıklar’, yönetmenliğini Andrey Zvyagintsev’in üstlendiği, Fransa, Letonya, Almanya ve Türkiye ortak yapımı, 79. Cannes Film Festivali’nin Ana Yarışma bölümünde yarışarak Büyük Ödül’ü kazanan ve Türkiye’de ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Minotaur – Minotor’, yönetmenliğini Lucas Vignale ve Lorenzo Ferro’nun üstlendiği, Arjantin yapımı, dünyada ilk gösterimini 76. Berlin Uluslararası Film Festivali’nde gerçekleştiren ve Türkiye’de ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘The River Train – Nehir Treni’, yönetmenliğini Isabelle Tollenaere’nin üstlendiği, Belçika yapımı, 60. Karlovy Vary Uluslararası Film Festivali’nin Proxima bölümünde yarışan ve Türkiye’de ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Paris Paris’, yönetmenliğini Lalith Rathnayake’nin üstlendiği, Sri Lanka yapımı, 27. Şanghay Uluslararası Film Festivali’nden En İyi Senaryo ve En İyi Görüntü Yönetimi ödülleriyle dönen ve Türkiye’de ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Riverstone’, yönetmenliğini Ufuk Emiroğlu’nun üstlendiği, İsviçre, Türkiye ve Belçika ortak yapımı, dünyada ilk gösterimini Zürih Film Festivali’nin Uluslararası Yarışma bölümünde gerçekleştiren ve Türkiye’de ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Sevda’, yönetmenliğini Ali Asgari’nin üstlendiği, İran, İsviçre, İtalya, Kanada ve Türkiye ortak yapımı, 83. Venedik Uluslararası Film Festivali’nin Ana Yarışma bölümünde yarışan ve Türkiye’de ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘A Bit of Light – Umut Işığı’ ve yönetmenliğini Fernanda Tovar’ın üstlendiği, Meksika, Fransa ve İspanya ortak yapımı, 76. Berlin Uluslararası Film Festivali’nin Generation 14plus bölümünde yarışarak Kristal Ayı ve Büyük Ödül’ü kazanan ve Türkiye’de ilk gösterimini Antalya’da gerçekleştirecek olan ‘Sad Girlz – Üzgün Kızlar’ filmleri yer alıyor.

Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması

●      Artakalan — Yönetmen: Yeşim Ustaoğlu

• Bekle Bizi Brüksel — Yönetmen: Necmi Sancak
• Bir Anne Hakkında — Yönetmen: Büşra Bülbül
• Cinlerin Düğünü — Yönetmen: Ferit Karahan
• Düğün Şarkıcısı — Yönetmen: Emre Aybek
• Elisa — Yönetmen: Sinan Sertel
• Hakikatin Ölümü — Yönetmen: Hüseyin Karabey
• Kadim Mavi — Yönetmen: Emir Ziyalar
• Ölü Arının İğnesi — Yönetmen: Aydın Orak
• Selma — Yönetmen: Emre Kavuk
• Taş ve Tüy — Yönetmen: Ragıp Türk

●      Tatlı Maya — Yönetmen: Biket İlhan

Ulusal Kısa Film Yarışması

●   Adreste Bir Sorun Var — Yönetmen: Murat Ayyıldız

• Anaokulu — Yönetmen: Melis Balcı
• Bir Rüyanın Hayali — Yönetmen: Alpan Esen, Rıfat Şungar
• Dünya Senin Bildiğin Gibi Değil — Yönetmen: Samet Karaman
• Kadının Adı Yok — Yönetmen: Çağla Karslıoğlu
• Karayazı — Yönetmen: Ahmet Duvar
• Kısa Akıl — Yönetmen: Soner Alan
• Konteyner — Yönetmen: Gülsün Odabaş
• Porkatal — Yönetmen: Sis Gürdal

●      Süpermen Bozkıra Düştü — Yönetmen: Serdal Altun

Ulusal Belgesel Film Yarışması

●      Allianoi Diye Bir Yer Yok — Yönetmen: Elif Nur Kayalar

• Beyaz Kıtaya Yolculuk — Yönetmen: Tayfun Belet
• Denizyıldızı: Bir Cesaret Öyküsü — Yönetmen: Onat Can Karabatak
• Kameram 45 Kilo — Yönetmen: Kenan Özer
• Kül ve Tuz — Yönetmen: Çağatay Yurt
• Modernist: Usmanbaş — Yönetmen: Serdar Kökçeoğlu
• Mükellef — Yönetmen: Arda Sarıgün
• Prima Ballerina Meriç — Yönetmen: Deniz Gürgen Atalay
• Uzakta — Yönetmen: M. Tayfur Aydın

●      Zor Zanaat — Yönetmen: Levent Çetin

Uluslararası Uzun Metraj Film Yarışması

●      Round 13 – 13. Raunt — Yönetmen: Mohamed Ali Nahdi

• Six Weeks On – Altı Haftalık Veda — Yönetmen: Jacqueline Jansen
• The Moon Is a Father of Mine – Babalarımdan Biri Aydır — Yönetmen: George Ovashvili
• Black Rabbit, White Rabbit – Siyah Tavşan, Beyaz Tavşan — Yönetmen: Shahram Mokri
• A Turkish Case – Bir Türk Meselesi — Yönetmen: Hüseyin Aydın Gürsoy
• All the Lovers in the Night – Gece Yarısı Tüm Aşıklar — Yönetmen: Yukiko Sode
• Minotaur – Minotor — Yönetmen: Andrey Zvyagintsev
• The River Train – Nehir Treni — Yönetmen: Lucas Vignale, Lorenzo Ferro
• Paris Paris — Yönetmen: Isabelle Tollenaere
• Riverstone — Yönetmen: Lalith Rathnayake
• Sevda — Yönetmen: Ufuk Emiroğlu
• A Bit of Light – Umut Işığı — Yönetmen: Ali Asgari

●  Sad Girlz – Üzgün Kızlar — Yönetmen: Fernanda Tovar

Tabii bunlar yeni kavramlar değil, antik çağdan beri sanatın anlam ve amacına dair birçok görüş var. Platon sanatın devlet eliyle yapılması ve topluma ahlaki değerler aşılaması gerektiğini savunmuş, (bugünkü devletin algısına çok yakın)  Aristotales sanatın duygusal olarak arındırdığını ve toplumun her kesimine ulaşması gerektiği öne sürmüştür. Aydınlanma çağı düşünürü Friedrich Schiller toplumsal olarak özgürlük ve uyumun ancak sanatın kitlelere yayılmasıyla sağlanacağı üzerinden durmuş, Matthew Arnold kültürün toplumun en alt kesimlerine kadar yaygınlaşmasını bir medeniyet arzusu olarak görmüştür. Yani hangi çağda olursa olsun, halkı sanatla buluşturmak elzem bir istek ve gereklilik olarak ele alınmış.

Cumhuriyet dönemine baktığımızda Mustafa Kemal Atatürk ‘Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuştur’ diyerek sanatın halk kitlelerine ulaştırılması için halkevleri, köy enstitüleri, müze ve güzel sanatlar akademileri açılmasına öncülük etmiştir. Burada köy enstitülerini kuran Hasan Ali Yücel’i de anmadan geçmemek lazım, Ahmet Kutsi Tecer, Aşık Veysel, Fakir Baykurt, İsmail Hakkı Tonguç ve daha birçok isim sanatın büyük şehirlerde hapsolup kalmasının önünü keserek, aynı zamanda dönemin destek politikaları olan tarım ve üretimi iç içe geçmiş bir yaşam algısı olarak Anadolu’nun geneline yaymayı başarmışlardır.

Raymond Williams, sanatı bir dönemin ruhunu veya ideolojisini anlamanın en derin yolu olarak görür. Sanatçının eseri, dönemin resmî ideolojisi ile insanların gündelik hayattaki gerçek deneyimleri arasındaki o karmaşık ilişkiyi yansıtır. Ülkemiz açısından bakarsak 2002 yılında iktidar olan AKP, başka alanlardaki gücünü toplum üzerinde baskılasa da kültür ve sanat üretimindeki eksikliğini kapatmak için son yıllarda ‘kültür yolları’ arar hale geldi! Bunun en yaygın örneklerinden birisi hala film festivalleri. Neredeyse her şehirde Kültür Bakanlığı desteğiyle ilin valisi tarafından organize edilen film (daha çok kısa film)  festivalleri yapılıyor. Ya da devam eden bir festivali kendi bünyelerine katma konusunda tekliflerde bulunuyorlar. İçerik yani film gösterimi konusunda biraz yetersiz kalan bu festivaller, kendi ideolojilerinin temsil ettiği sanatçılarla halkın gözünde ‘popüler’ bir algı yaratırken, bir yandan da ekonomik ve politik bir dolaşım yaratma amacı taşıyor. Aynı şekilde bol şarkıcılı kültür yolu festivallerinin yarattığı etki de benzer şeyi gösteriyor.

Tabii devlet etkisini bir yana bırakırsak, merkezlerde yapılanların bir kopyası olmayıp, daha bağımsız ve bütçesiz olmayı hedefleyen festivallerin de yöreye dair bir mücadele alanını desteklemesi, kadın emeğini daha görünür kılması ve kentin hafızasına dair geriye dönük kayıtlar oluşturması daha mümkün hale gelebiliyor. Örneğin Karadeniz’de yapılan bir festivalin ekolojik bir mücadeleyi baz alması gibi. Örneğin yıllar önce Tunceli’de yapılan bir film festivalinde konuklar Peri Suyu Vadisi üzerine yapılacak baraj inşaatını protesto etmek üzere oraya götürülmüştü. Hem oraya ilk defa gelen konuklara yörenin coğrafyası tanıtılmış, hem de bir mücadele alanı içerisinde festivalin konum ve duruşu sergilenmiş oldu. Festival artık yapılmıyor. Ya da Adana’da karnaval havasında büyük bir coşkuyla yapılan Portakal Çiçeği Festivali tamamen bölgenin iklimsel dokusundan, yerel hafıza ve tatlarından ilham alıyor.

Bir de tabii artık şöyle bir durum da var, büyükşehirlerde üretim yapmayı geçtim yaşamanın zorluğu da hissedilir ölçüde artıyor. Büyük şehirlerde artan yaşam maliyetleri ve görünmezlik insanları daha küçük şehirlerde yaşam ve üretim algısına itiyor. Sinemacılar, müzisyenler, yayıncılar daha düşük maliyetli bir yaşam modelini deneyimleyip aynı zamanda alternatif bir üretimin ve seyirciyle doğrudan temasın yolunu açabiliyor. Özellikle pandemiden ve yüksek kira artışlarından sonra küçük yerleşimler insanlara daha sempatik gelmeye başladı.

Tabii illa oraya sonradan gidenlerin güdümünde değil sanat, artık küçük şehirlerde yaşayan gençler de bu sosyolojik dönüşümün içinde büyüyor ve yer alıyor. Örneğin Sinop Film Festivali. Önce Ayancık ilçesinde daha küçük çaplı başladı. Ayancıklı genç bir yönetmen tarafından başlatıldı sonrasında yerel yönetimlerin ve Kültür Bakanlığı’nın desteğiyle Sinop Film Festivali’ne dönüştü. Yani festival dışarıdan gelen büyük bir etkinlik olarak başlamadı, orada yaşayan bir gencin bir parçası olduğu bir oluşum olarak giderek büyüdü.

Bunda sosyal medyanın da etkisi büyük, eskiden kendi içinde kalan etkinlikler, kısa sürede görünürlük kazanıyor hatta başka şehirlerden katılımcıları ağırlıyor. Buna örnek olarak da Bozcaada Ekolojik Film Festivali’ni örnek olarak verebiliriz, adanın sakinlediği bir zamanda yapıldığı için dışarıdan festival için gelen takipçi çok fazla oluyor. Bunlar olumlu gözlemler. Küçük ölçekli yerleşimlerde sanatın önünde devamlılık sorunsalı var. Birçok festival ‘gelenekselleşme’ heyecanı ile yola çıkıyor, büyük beklenti yaratıyor ama ekonomik sorunlar, siyasi değişkenlikler ve iç meseleler yüzünden birkaç yıl içinde kaybolabiliyor. Ama festivallerin ana omurgası her zaman yerel halktır. Çünkü festivallerin ana paydaşları orada yaşayanlardır. Bu bağ kurulmazsa festivaller dışarıdan gelen, geçici organizasyonlar olarak etki bırakır.

Film festivalleri dışında Bienaller de dikkat çeken sanatsal etkinlikler. İki yılda bir yapılan bienallerin en eskisi İstanbul Bienali. Şehrin birçok noktasını kullanabildiği için aslında seyirciyle kurduğu ilişki daha yoğun ve organik. Onun dışında yedincisi yapılan Mardin ve bu sene ilk defa yapılan Edirne ve Kapadokya Bienalleri şehri bir sanat merkezi gibi kullanarak, ayrıca tarihi mekanları da modern sanatın argümanlarıyla birleştirerek kullanan buluşmalar. Gelecek yıllarda bienallerin sayısının artacağını düşünüyorum. Kitap günleri de artarak devam ediyor. Bunlar bağımsız olduğu gibi devletin görünür olma ve sanata yön verme, elinde tutma çabalarının bir ürünü aynı zamanda. Bu yüzden büyük şehirler dışında sanat olur mu sorusundan çok bu festivallerin nasıl şekillendiği daha çok önem taşıyor. İstanbul dışındaki sanat festivallerinin son on yılda oldukça farklılaştığını söylemek mümkün. Eskiden yerel belediyeler, üniversiteler ve bağımsız inisiyatifler kültür sanatı halka ulaştırma misyonunu üstlenmişken şimdi kültür bakanlığının her ilde dolaşıma soktuğu festivallerden bahsediyoruz. Bunları destekleyenler kadar eleştirenler de var.  Destekleyenler sanatın İstanbul dışında da işlerlik kazanmasını, kültürel erişim ve dolaşımın genişlemesini ve ekonominin bir nebzede olsa canlanmasını olumlu bir gelişme olarak görüyor.

Eleştirenlerin çoğu ise yerel sanat ekosistemini güçlendirmekten çok merkezi bir kültür politikasının uzantısı olarak görüyor ve süreklilik arz etmediği için yapılan şeyin sadece ‘festival yapmakla’ sınırlı kaldığını düşünüyor. Bu tarz festivallerin muhafazakar ve milli kültürel referanslarla öne çıkarılması, kültürel dönüşüm politikası olarak yorumlanıyor bu da karşı kültürel hegemonyaya hizmet eden bir anlayışı doğuruyor.

Şehirde yapılan festival bittikten sonra oluşan duygu ve doku da önemli. Yeni bir kültürel altyapı mı yoksa yoğun bir etkinlik trafiği mi yaratıyor? Bir rahatlama, bunun da üstesinden geldik duygusu mu? Bunun duygusu mutlaka şehirden şehre, yapanların bakış açısına göre değişim gösterecektir ama kalıcı bir kültürel ekosistem yarattığını söylemek zor.

Yine de Türkiye’de kültürel üretim mevcut şartlarda tek bir merkezden değil, çok sayıda sanat odağının birbirine temas eden yapısı içinde devam edecek diye düşünüyorum. Bu da yeni festivallerin, mekanların ve belki de farklı izleyici profillerinin ortaya çıkmasını sağlayıp ‘çeşitlilik’ algısının devam etmesini sağlayacak. Bugün taşradan artarak ses veren festivaller farklı kültür politikalarını işaret ediyor, sanatı tek elden yönetme azmi ve isteği uyandırıyor. Kültür Yolu Festivali bu yıl 26 şehirde etkinlik planlamış, kültürel alan ve hedef büyüyor gibi gözükse de konservatuvardan mezun olan, sanatla uğraşmak isteyen gençlerin kapsadığı rakam çok yetersiz kalıyor. Konu daha çok kültür sanat yokluğu değil, bu pazarın kimin elinde olduğu ve kimin çıkarları doğrultusunda büyüdüğü…

Seyir Derneği tarafından Ayvalık Belediyesi işbirliğiyle düzenlenen Ayvalık Uluslararası Film Festivali, dün akşam Büyük Park Amfitiyatro’da düzenlenen açılış töreniyle başladı. Kurukahveci Mehmet Efendi’nin ev sahibi olarak kahve ikramı yaptığı açılış töreninde, Kahve Altı da kurabiye ikramıyla ağızları tatlandırdı.

Kurukahveci Mehmet Efendi’nin katkılarıyla verilen “Kahve İçen Yorulmaz Geleceğin Sinemacıları Ödülü”nün sahibi de açılış töreninde açıklandı. Alin Taşçıyan, Berkay Ateş, Cem Kaya, Elif Ergezen ve Pelin Esmer’den oluşan seçici kurul, ödülü İsimsiz Eserler Mezarlığı filminin yönetmeni Melik Kuru’ya verdi.

Törenin ardından festivalin açılış filmi Pedro Almodóvar imzalı Buruk Noel / Bitter Christmas / Amarga Navidad Ayvalık’ta Türkiye prömiyerini gerçekleştirdi. 20 Eylül’e kadar devam edecek festivalde dünyanın dört bir yanından 76 film seyirciyle buluşacak.

Festival, bu yılki konuklarını Paşalimanı’nda gerçekleştirilen kokteylle karşıladı. Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin konuşmasında, “Beşinci yılında Ayvalık Uluslararası Film Festivali’nin dünyanın farklı coğrafyalarından 76 filmi Ayvalık’ta sinemaseverlerle buluşturmasından büyük gurur duyuyoruz. Seyir Derneği ve Ayvalık Belediyesi’nin ortak yürüteceği “Ayvalık’ta Bir Sinema” projesi İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın (İKSV), Avrupa Birliği desteğiyle yürüttüğü Ortaklaşa: Kültür, Diyalog ve Destek Programı’ndan hibe almaya hak kazandı. Ayvalık’ın kültür ve sanatla kurduğu güçlü bağı daha da geliştirmek amacıyla, Seyir Derneği ile birlikte yaklaşık 125 bin euroluk bu Avrupa Birliği hibesiyle Vural Sineması’nı yenileyerek yıl boyunca yaşayan bir sinema ve kültür mekânına dönüştüreceğiz. Sinemanın yalnızca film izlenen bir yer değil, farklı hayatlara dokunan ve insanları birbirine yaklaştıran bir alan olduğuna inanıyoruz. Festivalimize emek veren herkese ve festivali sahiplenen Ayvalık halkına ve sinemaseverlere teşekkür ediyor, perdelerimizin açık, ışığımızın bol, seyircimizin daim olmasını diliyorum” dedi.

Ayvalık Uluslararası Film Festivali’nde Büyük Park Amfitiyatro’daki açılış töreni ise festivalin beşinci yaşına özel hazırlanan videonun gösterimiyle başladı. Ardından sahneye gelen festival direktörü Azize Tan, festivalin beşinci yılına ulaşmasında Ayvalık halkının ve esnafının, seyircilerin ve sinema sektörünün desteğinin belirleyici olduğundan bahsetti ve festivalle ilgili şu ifadeleri kullandı: “Festival beşinci yılına ulaşabildiyse bu herkesin eseri. Seyir Derneği olarak 2022’de çıktığımız bu yolda sinemanın başrolde olduğu, yarışmasız, kırmızı halısız, sıcak, seyircilerle sinemacıların buluştuğu bir festival hayal ettik. Ayvalıklılar bizi başından itibaren sahiplendi, biz de onların verdiği cesaretle bugünlere gelebildik. Bağımsız bir sivil toplum kuruluşu olarak festivali düzenlerken Ayvalık Belediyesi’ni yalnızca bir destekçi değil, yan yana yürüdüğümüz bir omuzdaşımız olarak görüyoruz.” Azize Tan konuşmasına festivalin ilk günden itibaren sinema ve televizyon sektörünün yanı sıra sponsorlar ve festival dostlarından gördüğü desteğe teşekkür ederek devam etti ve sonrasında Kurukahveci Mehmet Efendi Genel Müdürü Tuncer Akgün’ü sahneye davet etti.

“Kahve İçen Yorulmaz Geleceğin Sinemacıları Ödülü” Melik Kuru’ya Verildi

Kurukahveci Mehmet Efendi’nin desteğiyle bu yıl ilk kez verilen  200 bin TL değerindeki “Kahve İçen Yorulmaz Geleceğin Sinemacıları Ödülü”, sinemanın geleceğini şekillendirecek yeni kuşak yönetmenlerin yaratıcı yolculuklarına katkı sunmayı hedefliyor ve ilk veya ikinci filmini gerçekleştiren bir yönetmene veriliyor.

Seçici kurulun kararı doğrultusunda “Kahve İçen Yorulmaz Geleceğin Sinemacıları Ödülü” İsimsiz Eserler Mezarlığı’nın yönetmeni Melik Kuru’nun oldu. Bu yıl sinema yazarı ve festival program direktörü Alin Taşçıyan, oyuncu ve yazar Berkay Ateş, yönetmen ve kurgucu Cem Kaya, Sinematek/Sinema Evi Genel Koordinatörü ve yönetmen Elif Ergezen, yönetmen ve senarist Pelin Esmer’den oluşan seçici kurul, kararını açılış töreninde açıkladı.

İsimsiz Eserler Mezarlığı, yetişkinliğe adım atan bir kuşağın günümüz toplumunda yer bulma çabasını anlatıyor. Dünya prömiyerini Tallinn Black Nights Film Festivali’nde gerçekleştiren filmin başrollerinde Manolya Maya ve Ekremcan Arslandağ var. Geleceğin sinemacıları temasıyla verilen ödülü Melik Kuru’ya veren jüri kararın gerekçesini şöyle açıkladı:

“Jüri olarak bu yıl, hayatta ve sanatta özgür, daha da önemlisi özgün kalabilmenin git gide zorlaştığı bir dünyada kendileri kalarak var olabilme savaşı veren iki dostun dayanışmasını ve mücadelesini anlatma cesareti gösteren, içerikle biçim arasındaki uyum ve kurduğu bütünlüklü atmosferiyle bizi filmin dünyasına başından sonuna dâhil eden, sorgulatan, bir sonraki filmini merakla beklediğimiz Melik Kuru’ya ‘Kahve İçen Yorulmaz Geleceğin Sinemacıları Ödülü’nü vermeye karar verdik. Yolu açık olsun.”

Ödülünü Kurukahveci Mehmet Efendi Genel Müdürü Tuncer Akgün’ün elinden alan Melik Kuru, bu ödülün şahsi olarak kazandığı ilk ödül olmasına dikkat çekti ve jüriye teşekkür etti. Kuru, sözlerine bütün film ekibine teşekkür ederek devam etti ve film yapmanın zorluklarına vurgu yaptı.

Bu yıl beşinci yaşını kutlayan festivalin gerçekleştirilmesinde pay sahibi pek çok destekçinin isimlerinin anılmasının ardından Azize Tan, festivalin ilk yılından itibaren çok sevilen çanta tasarımlarını yapan ve bu yılın sonunda kapanacak olan  çöp(m)adam’ın kurucusu Tara Hopkins’i sahneye davet etti. Hopkins seyirciden büyük alkış aldı. Bu yılki Genç Sinema katılımcılarının ve festival ekibinin sahneye davet edilmesi sonrası açılış filmine geçildi.

Törenden sonra Pedro Almodóvar’ın Cannes Film Festivali’nde yarışan yeni filmi Buruk Noel / Bitter Christmas / Amarga Navidad’ın Türkiye’deki ilk gösterimi yapıldı. Festivalde gösterimler ve etkinlikler yarından itibaren farklı mekânlarda devam edecek. Detaylı bilgiler için web sitemizi ziyaret edebilirsiniz.

Festivalde gösterimler bu yıl Rauf Denktaş Kültür Merkezi, Ayvalık Belediyesi Vural Sineması Nejat Uygur Sahnesi ve Fabrika Ayvalık’ta; söyleşi ve konuşmalar ASKEV Sera’da gerçekleşecek. Ayvalık Uluslararası Film Festivali için biletler Biletix ve Biletinial siteleri üzerinden, ayrıca Fabrika Ayvalık’taki gişeden temin edilebiliyor. Biletler indirimli 250 TL, tam 300 TL’den satışta.

Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından 26 Eylül – 4 Ekim 2026 tarihlerinde düzenlenecek 33. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nde heyecanla beklenen kısa film finalistleri açıklandı. Bu yıl festivale yapılan toplam 983 başvuru arasından sıyrılan 63 kısa film, Altın Koza heyecanı yaşayacak.

Ulusal Kısa Film Yarışması’nda 10 film yarışacak

Türkiye bağımsız sinemasından öne çıkan yapımların yer aldığı Ulusal Kısa Film Yarışması’nda 10 film, 412 başvuru arasından finale kaldı.

Berna Sitera Değirmen’in “Aşk ve Diğerleri”, Yaşar Güney Yurdakul’un “Bir Gece Kadar Uzak”, Salih Ortaçay’ın “Gece Mesaisi”, Erol Küçük’ün “Hazirun”, Ecre Begüm Bayrak’ın “İstiğfar ya da Kar”, Halil Tanışan’ın “Otel”, İlayda İşeri’nin “Tarla Fareleri”, Elit İşcan’ın “Uyuyamadım, Eve Gidiyorum”, Buse Halaçoğlu’nun “Yakın” ve Dalya Keleş’in “Yerçekimi” adlı filmleri, yönetmen ve sanatçı Alkan Avcıoğlu, oyuncu Ezgi Çelik ile yönetmen, senarist Umut Subaşı’dan oluşan Ulusal Kısa Film Yarışması Jürisi’nin karşısına çıkacak.

Yarışmanın finalistleri, akademisyen Mahmut Ceran, sinema yazarı Murat Erşahin ve akademisyen Selver Dikkol Akçay’dan oluşan Seçici Kurul tarafından belirlendi.

13 ülke, 10 film

Uluslararası Kısa Film Yarışması’nda bu yıl Hollanda, Meksika, Kolombiya, Azerbaycan, Şili, Filistin, İspanya, Guatemala, Kamboçya, Fransa, Avustralya, Birleşik Krallık ve Lübnan’dan toplam 10 film yer alıyor.

Andrés Khamis Giacoman ile Francisca Khamis Giacoman’ın “Baisanos”, Sophea Kim’in “Chant of the Desert Flower”, Igor Smola’nın “It Lives Under the Snow”, Melissa Nocetti’nin “I Used To Call That Man Home”, Quenton Miller’ın “Koki, Ciao”, Sebastian Lojo’nun “Madrugada”, Néstor López’in “Polígono X”, Carlos Velandia ile Angélica Restrepo’nun “This is not your Garden”, Radheya Jang’ın “Trading Cards” ve Samir Syriani’nin “What If They Bomb Here Tonight ?” adlı filmleri, Meksika’dan yönetmen Joaquín del Paso, Türkiye’den yönetmen Gözde Kural ve oyuncu Kaan Urgancıoğlu’dan oluşan ana jürinin değerlendirmesine sunulacak.

Finalist filmler; sinema yazarı Esen Tan, akademisyen Tuğçe Kutlu ve akademisyen Uğurhan Topçuoğlu’ndan oluşan Seçici Kurul tarafından seçildi.

Geleceğin sineması: Yapay Zekâ Kısa Film Yarışması

Festivalin bu yılki en dikkat çekici yeniliklerinden biri olan Yapay Zekâ Kısa Film Yarışması, görsel sanatlar ve dijital anlatıcılığın sınırlarını zorlayan 10 filmi bir araya getiriyor.

İlk yılında 105 başvurunun yapıldığı yarışmada; Zeynep Kahreman’ın “7 Kemerli Bir Zaman Geçidi Taşköprü”, Çağatay Dörtyıldız’ın “Başka Türlü”, Hakan Kemiksiz’in “Bir Dilek Tut”, Barış Fert’in “Gece Yarısı, Benimle”, Melik Külekci’nin “İnsan Çiftliği”, Hazar Vurgun Çağıldıyan’ın “İzler”, Mustafa Savaş’ın “Lekesiz”, Ulaş Baltacı’nın “Sanatorium Poetica”, Kaan Atilla Taşkın’ın “Son Dodo” ve Bora Yavuz Subaşı’nın “Yüce Sezar!” adlı filmler, Ulusal Kısa Film Yarışması jürisi tarafından değerlendirilecek.

21 üniversite, 33 film

Türkiye’nin farklı üniversitelerinden genç sinemacıların 312 başvuru ile yoğun ilgi gösterdiği Ulusal Öğrenci Filmleri Yarışması’nda, 21 farklı üniversiteden toplam 33 film, oyuncu Kubilay Aka, yönetmen Özkan Çelik ve yapımcı Yamaç Okur’dan oluşan Ulusal Öğrenci Filmleri Yarışması Jürisi’nin karşısına çıkacak. Dört farklı dalda yarışacak filmler şöyle sıralanıyor:

Kurmaca dalında; Dokuz Eylül Üniversitesi’nden Halil Göçer’in “Barut”, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nden Sevgi Şanlı’nın “Birbirimize”, Alp Kaan Akkaya’nın “Boşluğun Sesi” ve Atilla Han Civek’in “Parça”, Bilgi Üniversitesi’nden Melika Habibi Mohammadi’nin “Lotus”, Koç Üniversitesi’nden Yasemin Çinal’ın “Saç, Kağıt, Makas”, Akdeniz Üniversitesi’nden Hasan Hüseyin Korkmaz’ın “Seni Görebilecek Miyim Anne?”, Işık Üniversitesi’nden Zeynep Duru Yalçın’ın “Unutma”, Marmara Üniversitesi’nden Selçuk Kaan Salk’ın “Uslu” ve İstanbul Okan Üniversitesi’nden Fahriye Pas’ın “Yuva” adlı filmleri yarışacak.

Belgesel dalında; İzmir Ekonomi Üniversitesi’nden Ulviye Aleyna Sarıgül’ün “Akgün” ve Dila Şengezer’in “Kabuktan”, Karabük Üniversitesi’nden Doğukan Aydın’ın “Doğal Limit”, Üsküdar Üniversitesi’nden Elfinnur Şişman’ın “Son Duman” ve Atatürk Üniversitesi’nden Enes Öztürk’ün “Tekno Çoban” adlı belgeselleri yer alıyor.

Deneysel dalda; Ege Üniversitesi’nden Thohir Ash Shiddiqie’nin “Çeyrek Asır”, Uşak Üniversitesi’nden İbrahim Karademir’in “Entübe”, Koç Üniversitesi’nden Mustafa Batın Şahin’in “Esas Zebani”, Anadolu Üniversitesi’nden Metin Konar’ın “Islak Köpekler”, Dokuz Eylül Üniversitesi’nden Yalın Çağdaş Eşsiz’in “Kimseyi Öldürmek İstemiyorum”, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nden Adnan Acı’nın “Siyah Mektup”, Bahçeşehir Üniversitesi’nden Hayal Su Karaahmet’in “Utanç” ve İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi’nden Nehir Üstündağ’ın “Yanına Dönmeden Önce Gördüğüm Her Şey” adlı filmleri yarışacak.

Canlandırma dalında ise; Bahçeşehir Üniversitesi’nden Rumeysa Bora, Şevval Benkli, Zeynep Ramadani ve Ceren Yıldızhan’ın “Bilemiyorum Aysel”, Daria Ekimova ve Deniz Depecik’in “Tabula Rasa”, Selin Canpolat’ın “Sevgili Baba, İşte Saklamak İsteyeceğin Bir Mektup”, Melis Özgümüş, Ateş Yalaz ve Maya Mutlay’ın “Geçen Yaz”, Ayşenur Beyza Sağlam ve Ece Önder’in “Küçük Şeytan”, Kocaeli Üniversitesi’nden Zeynep Sude Yavuz’un “Drip”, Başkent Üniversitesi’nden Gülcan Köse ve İpek Kaptanoğlu’nun “Nar”, Ömer Halisdemir Üniversitesi’nden Feyzullah Yılmaz’ın “Reson”, Dumlupınar Üniversitesi’nden Abdurrahman Yusuf Özden’in “Tablonun Dışındaki Balık” ve Dokuz Eylül Üniversitesi’nden Başak Bali ve Deniz Tunçdibek’in “Uç Gitsin!” adlı animasyonları yer alıyor.

Öğrenci Filmleri Yarışması’nın finalistleri; yönetmen Hasan Basri Özdemir, akademisyen Doç. Dr. Özlem Arda ve sinema yazarı Tuba Büdüş’ten oluşan Seçici Kurul tarafından belirlendi.

26 Eylül’de başlayacak 33. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nin kazananları, 3 Ekim’de düzenlenecek Kapanış ve Büyük Ödül Töreni’nde belli olacak.

Festival coşkusu 01 Burda AVM’de yaşanacak

Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nin film gösterimleri, geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi bu yıl da 01 Burda AVM’de gerçekleştirilecek. Festivalle kurduğu güçlü bağla geleneksel bir sinema deneyimi sunan 01 Burda AVM’de filmler, CinemaPink by Maximum salonlarında izleyiciyle buluşacak.

ULUSAL KISA FİLM YARIŞMASI FİNALİSTLERİ

Aşk ve Diğerleri | Berna Sitera Değirmen

Bir Gece Kadar Uzak | Yaşar Güney Yurdakul

Gece Mesaisi | Salih Ortaçay

Hazirun | Erol Küçük

İstiğfar ya da Kar | Ecre Begüm Bayrak

Otel | Halil Tanışan

Tarla Fareleri | İlayda İşeri

Uyuyamadım, Eve Gidiyorum | Elit İşcan

Yakın | Buse Halaçoğlu

Yerçekimi | Dalya Keleş

ULUSLARARASI KISA FİLM YARIŞMASI FİNALİSTLERİ

 Baisanos | Andrés Khamis Giacoman, Francisca Khamis Giacoman (Şili, Filistin, İspanya)

Chant of the Desert Flower | Sophea Kim (Kamboçya, Fransa)

It Lives Under the Snow | Igor Smola (Azerbaycan)

I Used To Call That Man Home | Melissa Nocetti (Meksika)

Koki, Ciao | Quenton Miller (Hollanda)

Madrugada | Sebastian Lojo (Guatemala)

Polígono X | Néstor López (Fransa, İspanya)

This is not your Garden | Carlos Velandia, Angélica Restrepo (Kolombiya)

Trading Cards | Radheya Jang (Avustralya, Birleşik Krallık)

What If They Bomb Here Tonight? | Samir Syriani (Lübnan)

YAPAY ZEKÂ KISA FİLM YARIŞMASI FİNALİSTLERİ

 7 Kemerli Bir Zaman Geçidi Taşköprü | Zeynep Kahreman

Başka Türlü | Çağatay Dörtyıldız

Bir Dilek Tut | Hakan Kemiksiz

Gece Yarısı, Benimle | Barış Fert

İnsan Çiftliği | Melik Külekci

İzler | Hazar Vurgun Çağıldıyan

Lekesiz | Mustafa Savaş

Sanatorium Poetica | Ulaş Baltacı

Son Dodo | Kaan Atilla Taşkın

Yüce Sezar! | Bora Yavuz Subaşı

ULUSAL ÖĞRENCİ FİLMLERİ YARIŞMASI FİNALİSTLERİ

Kurmaca

Barut | Halil Göçer (Dokuz Eylül Üniversitesi)

Birbirimize | Sevgi Şanlı (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi)

Boşluğun Sesi | Alp Kaan Akkaya (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi)

Lotus | Melika Habibi Mohammadi (Bilgi Üniversitesi)

Parça | Atilla Han Civek (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi)

Saç, Kağıt, Makas | Yasemin Çinal (Koç Üniversitesi)

Seni Görebilecek Miyim Anne? | Hasan Hüseyin Korkmaz (Akdeniz Üniversitesi)

Unutma | Zeynep Duru Yalçın (Işık Üniversitesi)

Uslu | Selçuk Kaan Salk (Marmara Üniversitesi)

Yuva | Fahriye Pas (İstanbul Okan Üniversitesi)

Belgesel

Akgün | Ulviye Aleyna Sarıgül (İzmir Ekonomi Üniversitesi)

Doğal Limit | Doğukan Aydın (Karabük Üniversitesi)

Kabuktan | Dila Şengezer (İzmir Ekonomi Üniversitesi)

Son Duman | Elfinnur Şişman (Üsküdar Üniversitesi)

Tekno Çoban | Enes Öztürk (Atatürk Üniversitesi)

Deneysel

Çeyrek Asır | Thohir Ash Shiddiqie (Ege Üniversitesi)

Entübe | İbrahim Karademir (Uşak Üniversitesi)

Esas Zebani | Mustafa Batın Şahin (Koç Üniversitesi)

Islak Köpekler | Metin Konar (Anadolu Üniversitesi)

Kimseyi Öldürmek İstemiyorum | Yalın Çağdaş Eşsiz (Dokuz Eylül Üniversitesi)

Siyah Mektup | Adnan Acı (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi)

Utanç | Hayal Su Karaahmet (Bahçeşehir Üniversitesi)

Yanına Dönmeden Önce Gördüğüm Her Şey | Nehir Üstündağ (İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi)

Canlandırma

Bilemiyorum Aysel | Rumeysa Bora, Şevval Benkli, Zeynep Ramadani, Ceren Yıldızhan (Bahçeşehir Üniversitesi)

Drip | Zeynep Sude Yavuz (Kocaeli Üniversitesi)

Geçen Yaz | Melis Özgümüş, Ateş Yalaz, Maya Mutlay (Bahçeşehir Üniversitesi)

Küçük Şeytan | Ayşenur Beyza Sağlam, Ece Önder (Bahçeşehir Üniversitesi)

Nar | Gülcan Köse, İpek Kaptanoğlu (Başkent Üniversitesi)

Reson | Feyzullah Yılmaz (Ömer Halisdemir Üniversitesi)

Sevgili Baba, İşte Saklamak İsteyeceğin Bir Mektup | Selin Canpolat (Bahçeşehir Üniversitesi)

Tablonun Dışındaki Balık | Abdurrahman Yusuf Özden (Dumlupınar Üniversitesi)

Tabula Rasa | Daria Ekimova, Deniz Depecik (Bahçeşehir Üniversitesi)

Uç Gitsin! | Başak Bali, Deniz Tunçdibek (Dokuz Eylül Üniversitesi)

Festival programı bu yıl da kurmacadan belgesele, animasyondan deneysele pek çok farklı alan ve türden filmi bir araya getiriyor. Festivalde gösterilecek yerli kurmaca filmler bu yıl “Orta Sınıflar Nereye Gidiyor?” başlıklı özel bir tema etrafında toplandı. Kısa metrajlı filmler bu yıldan itibaren Akbank Sanat ile Kısalar başlığı altında gösterilecek ve yerli yapımların yanında yabancı kısa filmler de programda yer alacak.  Bu yılın bir yeniliği de animasyonlara ayrılan Mumyaların Hayal Görmeye Gittiği Yer başlıklı özel bölüm. Uluslararası Seçki dünya festivallerinden merakla beklenen pek çok yapımı barındırırken Farklı Gözle Bakanlar, İnsan Nedir Ki, İki Film Birden, Sinematek ile, Gaiaporosis: Müştereklerin Tüketilmesi, Belgeseller, Anılarına ve Çocuklar İçin festivalin diğer bölümleri. 

Ayvalık Belediyesi Büyük Park Amfitiyatro’da düzenlenecek açılış gecesiyle başlayacak festivalde gösterimler bu yıl Rauf Denktaş Kültür Merkezi, Ayvalık Belediyesi Vural Sineması, Fabrika Ayvalık ve Yeni Mahalle’de gerçekleşecek. ASKEV Sera ise festival söyleşilerine ev sahipliği yapacak. Biletler Biletix ile Biletinial siteleri üzerinden ve Fabrika Ayvalık’ta açılacak gişeden satışa çıkacak. Bilet fiyatları 5-13 Eylül tarihleri arasındaki ön satış döneminde indirimli 200 TL, tam 250 TL; 14 Eylül’den itibaren indirimli 250 TL, tam 300 TL olacak. Açılış gecesi biletleri ise 500 TL’den satışta olacak. Yeni Mahalle gösterimleri ise ücretsiz gerçekleştirilecek.

Festival, Pedro Almodovar’ın son filmi Buruk Noel’in Türkiye Prömiyeri ile açılacak

Ayvalık Uluslararası Film Festivali, 14 Eylül akşamı Ayvalık Belediyesi Büyük Park Amfitiyatro’da Kurukahveci Mehmet Efendi’nin ev sahipliğinde düzenlenecek açılış töreniyle beşinci yaşını kutlayacak. 

Festivalin açılış gecesinde Kurukahveci Mehmet Efendi’nin sponsorluğunda bu yıl ilk kez verilecek “Kahve İçen Yorulmaz Geleceğin Sinemacıları Ödülü” sahibini bulacak. 200 bin TL değerindeki ödülün kazananı, Alin Taşçıyan, Berkay Ateş, Elif Ergezen, Cem Kaya ve Pelin Esmer’den oluşan seçici kurul tarafından belirlenecek. 

Törenin ardından Pedro Almodóvar’ın bu yıl Cannes Film Festivali’nde yarışan yeni filmi Buruk Noel / Bitter Christmas / Amarga Navidad Türkiye’de ilk kez Ayvalık’ta gösterilecek. 

Geçtiğimiz yıl Ayvalık Kış Festivali’nde Yandaki Oda filmi izleyiciyle buluşan usta yönetmen Pedro Almodóvar, Buruk Noel’de otokurmaca temasına geri dönüyor. Büyük bir kaybın yas sürecindeyken kendini işine veren bir yönetmenin hikâyesi olarak başlayan film kurmaca ve gerçeklik arasında çok katmanlı bir yapı kuruyor. Buruk Noel, uluslararası prömiyerini yaptığı Cannes Film Festivali’nin ana yarışmasından Cannes Soundtrack Ödülü’yle döndü ve yönetmenin sanat üretimi konusunda oluşturduğu dürüst anlatıyla beğeni topladı.

Uluslararası Seçki 

90’larda çektiği Ergen Kıyameti üçlemesiyle kuşağının önemli yönetmenlerinden biri hâline gelen Gregg Araki’nin on iki yıl sonra sinemaya dönüşünü müjdeleyen Seni İstiyorum / I Want Your Sex, bu yılın hit filmlerinden biri. Dünya prömiyerini Sundance’te yapan film o tarihten bu yana merakla bekleniyor. Başrollerine Olivia Wilde ve Cooper Hoffman’ı taşıyan, oyuncu kadrosunda Johnny Knoxville ve Charli XCX gibi farklı isimleri barındıran film, güncel sanatçı Tracy ve yeni asistanı Elliot’ın arasında başlayan sıradışı ilişkiyi anlatıyor. 

Be My Star ve Western gibi filmleriyle tanınan Valeska Grisebach’ın yeni filmi Düşlenen Macera / The Dreamed Adventure / Das geträumte Abenteuer, Bulgaristan’ın güneydoğusundaki ücra bir sınır kasabasında geçiyor. Filmde, derin duygusal bağlar paylaştığı bir adama yardım etmek isterken yasa dışı bir sevkiyatın ortasında kalan bir kadının hikâyesini izliyoruz. Dünya prömiyerini Cannes Film Festivali’nin ana yarışmasında yapan ve burada Jüri Ödülü’ne layık bulunan Düşlenen Macera / The Dreamed Adventure / Das geträumte Abenteuer, festivalin bu yıl öne çıkan yapımları arasında yer aldı.

The Wailing ve The Chaser gibi filmleriyle adını duyuran Güney Koreli yönetmen Na Hong-jin‘in yeni filmi Hope, klasik canavar filmleriyle modern aksiyon sinemasını harmanlayan türler arası bir film. Dünya prömiyerini Cannes Film Festivali’nin ana yarışmasında yapan Hope, yüksek temposu ve sinemanın farklı unsurlarını Güney Kore’ye dair sosyopolitik bir okumayla birleştiren dengeli yapısıyla dikkat çekiyor.

Dünya prömiyerini Berlinale’de yapan Isabel‘in yönetmenlik koltuğunda Brezilyalı Gabe Klinger oturuyor. Başroldeki Marina Person‘un performansı ve ‘hayallerinin peşinde koşma’ temasına gerçekçi yaklaşımıyla dikkat çeken film sizi her şeyin mümkün olduğu bir fanteziye değil, zorlukların ortasında hayallerini diri tutmaya çalışmanın öyküsüne davet ediyor.

Başrolüne Juliette Binoche’u taşıyan Kraliçe Zor Durumda / Queen at Sea, dünya prömiyerini Berlin Film Festivali’nin ana yarışmasında yaptı ve burada hem Jüri Ödülü hem de Yardımcı Rolde En İyi Performans Ödülü’nü kazandı. Lance Hammer’ın yazıp yönettiği Kraliçe Zor Durumda / Queen at Sea, evrensel ve insani dertleri melodrama kaçmadan ele alıyor.

Ida ve Soğuk Savaş filmleriyle tüm dünyaya adını duyuran Paweł Pawlikowski, yeni filmi Ata Yurdu‘yla siyah-beyaz üçlemesini tamamlıyor. Bu kez edebiyat tarihinin büyük isimlerinden Thomas Mann ve kızının beraber çıktığı bir yolculuğu izliyoruz. Ata Yurdu / Fatherland, dünya prömiyerini yaptığı 79. Cannes Film Festivali’nin ana yarışmasında En İyi Yönetmen ödülünü kazandı. Başrollerine Avrupa sinemasının iki büyük oyuncusunu, Sandra Hüller ve Hanns Zischler‘i taşıyan film savaşın bilhassa Almanya üzerindeki etkilerini inceliyor. 

Son Yemek / Morte Cucina, 90’ların sonundan itibaren yükselişe geçen Tayland sinemasının önemli isimlerinden Pen-ek Ratanaruang‘ın yeni filmi. Geçmişin izlerini ve intikam duygusunu gastronomiyle birleştiren filmin görüntü yönetmenliğini ise Chungking Express, In the Mood for Love, Hero ve Paranoid Park gibi filmlerle kendi imzasını yaratmış Christopher Doyle üstleniyor. Son Yemek / Morte Cucina, San Sebastian ve Tokyo gibi uluslararası festivallerin programlarında yer aldı.

Yine Sandra Hüller‘in başrolünde yer aldığı Rose, 17. yüzyılda Almanya’nın izole bir Protestan kasabasında geçiyor. Gizemli bir askerin terk edilmiş bir çiftliğin varisi olduğu iddiasıyla kasabaya gelişini izliyoruz. Rose‘un yönetmenlik koltuğunda daha önce Michael Haneke, Ulrich Seidl ve Jessica Hausner gibi isimlerle birlikte çalışmış Markus Schleinzer var. Schleinzer, üçüncü uzun metrajıyla Berlinale’nin ana yarışmasına seçildi ve film Sandra Hüller’e En İyi Başrol Performansı dalında Gümüş Ayı kazandırdı. Haneke’nin “başyapıt” olarak nitelendirdiği, bilhassa siyah-beyaz sinematografisi ve Hüller’in bedensel performansıyla beğeni toplayan Rose, Carl Theodore Dreyer’in masalvari filmlerine benzetiliyor.

Başrolünü John Turturro‘nun üstlendiği Son Yankesici / The Only Living Pickpocket in New York, oyunculuk kariyeriyle tanıdığımız Noah Segan‘ın yazıp yönettiği bir suç ve gerilim filmi. Turturro’ya Giancarlo Esposito, Will Price, Steve Buscemi ve Jamie Lee Curtis gibi isimlerin eşlik ettiği film dünya prömiyerini Sundance’te, Avrupa prömiyerini ise Berlinale’de yaptı. Festival gösterimlerinde hem eleştirmenlerin hem de seyircinin beğenisini kazanan yapım bilhassa eski usul New York filmlerinin ruhunu taşımasıyla övgü topladı.

Dünya prömiyerini Cannes Film Festivali’nin ana yarışmasında yapan En Sevdiğim / The Beloved / El ser querido, bilhassa başroldeki Javier Bardem‘in performansıyla şimdiden zihinlere kazındı. Bir baba-kız hikâyesini takip ederken sinema sanatının kendisine dair bir anlatıya uzanan filmin yönetmenlik koltuğunda ise 2022’de Canavarlar / As Bestas ile dikkat çeken Rodrigo Sorogoyen var.

Neredeyse tamamı tek bir mekânda ve dört karakter arasında geçen Davet / The Invite, dört yetenekli oyuncunun performansıyla yükseliyor: Olivia Wilde, Seth Rogen, Penélope Cruz ve Edward Norton. Wilde‘ın aynı zamanda yönetmenlik koltuğunda oturduğu film başta basit görünen apartman içi bir meseleden ilişkilerin kırılganlığına ve insan duygularının karmaşıklığına dair konuşkan bir komediye dönüşüyor.

Farklı Gözle Bakanlar 

Bu yıl şubat ayında gerçekleşen Berlin Film Festivali’nde Jüri Büyük Ödülü (Gümüş Ayı) kazanan Kurtuluş festivalde Farklı Gözle Bakanlar bölümünde gösteriliyor. Emin Alper’in yönettiği Kurtuluş, kapalı bir topluluğun korkularının yol açtığı paranoya ve sanrılara bakıyor. Gerçek olaylardan esinlenen film, rüyalarla gerçeği birbirine karıştırarak, geçmişte yaşanan bir çatışmanın bugün yeniden üretilmesini anlatıyor. İki köy arasında paylaşılamayan topraklar üzerinden yaşanan mülkiyet kavgası çok daha büyük bir iktidar meselesine dönüşürken film yakın tarihimize dair hayati meseleleri, toplumsal histeri ve kitle psikolojisinin kodlarıyla ele alıyor. Kurtuluş, oyuncu kadrosunda yer alan Caner Cindoruk, Berkay Ateş ve Feyyaz Duman gibi isimlerin performansıyla da dikkat çekiyor. 

Sinemanın malzemesine yaratıcı bir gözle bakan ve sınırları esneten pek çok film Farklı Gözle Bakanlar bölümünde bir araya geliyor. İlk üç filmiyle kendine has bir sinema üslubu yaratmayı başaran, yakın dönem Çin sinemasının en heyecan verici yönetmenlerinden Bi Gan‘ın yeni filmi Diriliş / Resurrection / Kuang ye shi dai de onlardan biri. Film dünya prömiyerini Cannes ana yarışmada yaptı ve burada jüri tarafından Prix Spécial ile ödüllendirildi. Bi Gan, sinema tarihinin farklı noktalarına temas ettiği epizodik filmi Diriliş‘te bir mecra olarak sinemanın kendisi üzerine düşünüyor. Sinemanın rüyalarla ilişkisini, hikâye anlatmaya dair duyduğumuz ihtiyacın nedenlerini, insan duyularının işlevini bu eklektik yapının parçaları hâline getiriyor. Geçmişle bugün, var oluşla yok oluş, duyularla düşünceler arasında çok katmanlı bir dünya kuruyor.

Avusturyalı yönetmen Sandra Wollner’ın yeni filmi Her Defa / Everytime ise bu yılın sürpriz cevherlerinden biri. Cannes Film Festivali’nde Belirli Bir Bakış Ödülü’ne layık bulunan bu sarsıcı film trajik bir kaybın ardından zamanın ve gerçekliğin kırıldığı gerçeküstü bir sürece odaklanıyor. Filmde, geçmişte gerçekleşemeyen bir aile tatilini tamamlamak üzere çıkılan yolculuğu izliyoruz. Bugün ve geçmiş, yas ve suçluluk, gerçek ve fantezi birbirine karışırken film sizi duygusal ve düşünsel yolculuğuna ortak ediyor. Sandra Wollner‘ın özgün hayal gücünü aile ilişkilerinin nüanslı dünyasında dolaştırdığı psikolojik dram, zihninizde özel bir iz bırakmaya şimdiden aday. Filmin ardından SİYAD işbirliğiyle sinema yazarı ve küratör Müge Turan seyircilerle bir sohbet gerçekleştirecek.

Cannes Film Festivali’nde büyük beğeni toplayan Miyazma Kampı / Camp Miasma, 80’ler ve 90’lar sinemasının kült slasher filmlerinin mirasından kişisel ve oyunbaz bir hikâye çıkarıyor. Filmin arka planına aldığı bu sinemasal mirasın anlatıyı giderek ele geçirmesini ve genç kuşakla karşılaşmasını izliyoruz. Filmde yönetmen Jane Schoenbrun meşhur slasher serilerinden birinin devam filmi için kamera arkasına geçmeye hazırlanan genç ve kuir bir karakterin kendini hiç beklemediği olayların içerisinde bulmasını anlatıyor. Bilhassa Hannah Einbinder ve Gillian Anderson’ın karşılıklı performansları dikkat çekici. 

Romanya sinemasının Altın Ayı ödüllü yönetmeni Radu Jude’nin yeni filmi Octave Mirbeau’nun aynı adlı eserinden ilham alıyor. Film, dünya prömiyerini Cannes Film Festivali’nin Yönetmenlerin On Beş Günü bölümünde yaptı ve bilhassa eleştirmenlerin beğenisini kazandı. Bir Oda Hizmetçisinin Güncesi / The Diary of a Chambermaid / Le journal d’une femme de chambre filminde Radu Jude, Bordeaux’da burjuva bir ailenin yanında çalışan genç Rumen kadın Gianina’nın hikâyesini anlatıyor. Özlem, mesafe ve aile bağları hakkındaki bu dokunaklı hikâye vizyoner yönetmenin ellerinde göçün ekonomik, duygusal ve ailevi sonuçlarını irdeleyen bir anlatıya dönüşüyor.

Sinemanın sınırlarını test etmesiyle tanıdığımız yönetmen Bruno Dumont, yeni filminde gözünü çocukların naif dünyasına çeviriyor. Fransız Rivierası’ndaki bir sahil kasabasında geçen filmin neredeyse bütün oyuncuları çocuklar. Yazlık bir bölgede kendi aralarında vakit geçirmelerini, şakalaşmalarını, denize girip çıkmalarını, âşık olmalarını, rekabet etmelerini izliyoruz. Kızgın Kayalar / Red Rocks / Les Roches Rouges, bu yıl Cannes Film Festivali’nin dikkat çeken yapımları arasındaydı. Film, büyüklerin çocukların dünyasına yönelttikleri yansıtmaların tersine, yazlık yerdeki bir grup çocuğun paylaştığı oyun ve çete ruhunu hem ısrarla çocukların gözünden hem de yönetmen Bruno Dumont’nun imzası olan sert, süssüz bir üslupla anlatıyor. 

İnsan Nedir Ki 

Altın Ayı ödüllü Beden ve Ruh / On Body and Soul’un yönetmeni Ildikó Enyedi’nin yeni filmi Sessiz Dost / Silent Friend / Stille Freundin merkezine kadim bir “mabet ağacı”nı alıyor. Tek bir ağaç üzerinden üç farklı döneme ve üç farklı öyküye uzanan film 1908’den başlayıp 1972’ye ve 2020’ye geçiyor. Film üç farklı kuşaktan insanın hikâyesini anlatırken doğanın sessiz dönüşümü ve gizemli gücünün hayatlarımızdaki etkisini gösteriyor. Sessiz Dost dünya prömiyerini 82. Venedik Film Festivali’nde yaptı ve burada hem FIPRESCI hem de Marcello Mastroianni (Luna Wedler) ödüllerini kazandı. Film, oyuncu kadrosunda Wedler’in yanı sıra Tony Leung Chiu-wai ve Léa Seydoux gibi isimleri de barındırıyor.

Macar yönetmen György Pálfi endüstriyel bir çiftlikten kaçıp kendi yolunu kendi çizmeye çalışan bir tavuğu takip ettiği yeni filminde bir hayvanın gözünden insanların dünyasına bakıyor. Bu sefer hayvanlar insanların hikâyelerine eşlik eden birer araç değil; hikâyenin merkezinde kendi iradesiyle hareket eden bir tavuk var. Bu tavuğun gözünden gördüklerimiz ise insan dünyasında özgürlüğün kimin için olduğuna dair pek çok soruya alan açıyor. Tavuk / Hen / Kota, geçtiğimiz yıl Toronto Film Festivali’nde gösterildi ve buradaki Platform Prize yarışmasında mansiyon kazandı. 

Dünya prömiyerini Cannes Film Festivali’nin Yönetmenlerin On Beş Günü seçkisinde yapan Dişi Köpek / La Perra, Şilili yönetmen Dominga Sotomayor‘un yeni filmi. Too Late to Die Young ve Thursday Till Sunday gibi filmleriyle uluslararası festivallerde birçok önemli ödül kazanan Sotomayor, Dişi Köpek / La Perra‘da insanın kendisiyle, etrafındakilerle ve hayvanlarla kurduğu ilişkiye farklı yönleriyle bakan bir hikâye anlatıyor. Bir insanın bir köpekle kurduğu ilişkiye ilgi duyanlar Silvia ve Yuri’nin hikâyesini kaçırmamalı.

Kanada’nın Churchill, Manitoba bölgesinde kutup ayıları ve insanların geliştirdiği ilişkiyi anlatan belgesel Yaramaz Ayı / Nuisance Bear, Werner Herzog’un Grizzly Man’inin dışa dönük bir akrabası gibi. Bölgedeki kutup ayılarının göç yolunun üzerinde bulunan bu küçük kasabadaki insanlarla hayvanlar arasında alışılmadık bir ilişki oluşmuş durumda. Dahası, bu durum Churchill için bir turizm malzemesi artık. Kasaba “Dünyanın Kutup Ayısı Başkenti” lakabını almış. Aynı adlı bol ödüllü kısa filmden uyarlanan Yaramaz Ayı / Nuisance Bear, doğal yaşama ait vahşi hayvanların insan egemenliğindeki dünyada var olma çabasının hikâyesi. Film dünya prömiyerini Sundance’te yaptı ve burada belgesel dalında verilen büyük ödülü kazandı.

Animasyon: Mumyaların Hayal Görmeye Gittiği Yer

Ayvalık Uluslararası Film Festivali, bu yıl programında animasyon sinemasına özel bir yer ayırıyor. Animasyonun biçimsel ve tematik açıdan ne kadar geniş bir dünyaya sahip olduğunu ortaya koyan ilk filmlerle alanın usta isimlerinin filmlerini bir araya getiren bir seçkiye yer veriyor. Bu seçkiyle bağlantılı olarak Kutlukhan Kutlu da festival kapsamında bir konuşma yapacak. 

Altı filmden oluşan animasyon bölümündeki filmlerden ilki Louis Clichy imzalı Demir Çocuk / Iron Boy / Le Corset. Pixar klasiklerinde (Wall-E, Up) animatörlük yapmış ve Alexandre Astier ile imza attığı Astérix: Tanrıların Konağı ile César Ödülü kazanmış yönetmenin ilk solo uzun metraj filmi izleyicileri 1980’lerin Fransa kırsalına, son derece kişisel ve dokunaklı bir büyüme hikâyesine davet ediyor. Dijital kalıpların yerine Çin mürekkebi ve suluboyanın organik ışığıyla bezeli geleneksel çizim tekniğini kullanan, doğal seslendirmeleri ve özgün müzik tercihleriyle öne çıkan Demir Çocuk, prömiyerini yaptığı Cannes Film Festivali Belirli Bir Bakış bölümünde Jüri Özel Ödülü’ne layık görüldü.

AJ Dungo’nun aynı adlı otobiyografik grafik romanından uyarlanan, aşk, kayıp ve yeniden hayata tutunma üzerine bir hikâye anlatan Dalgalarda / In Waves, kısa filmleriyle César ve Oscar adaylıkları bulunan Vietnam asıllı yönetmen Phuong Mai Nguyen’in ilk uzun metraj filmi. Film, Los Angeles’ta utangaç bir lise öğrencisi olan AJ ile sörf tutkunu Kristen’ın hastalığın gölgesindeki dokunaklı aşkını ve yas sürecini odağına alıyor ve bu yas sürecini karanlık bir dram yerine yaşama sevinci, dostluk ve sarsılmaz bir direnci kutlayan görsel bir şölene dönüştürüyor. Dünya prömiyerini Cannes Film Festivali Eleştirmenler Haftası’nın açılış filmi olarak gerçekleştiren Dalgalarda, grafik romanın minimalist estetiğini David Hockney tablolarından ilham alan canlı Kaliforniya ışığı ve renkleriyle buluşturuyor. 

Sarah Leavitt’in dünyaca ünlü otobiyografik grafik romanından uyarlanan ve dünya prömiyerini Cannes Film Festivali’nde yapan Çöz Beni / Tangles, Leah Nelson imzasını taşıyor. Nelson, ilk uzun metraj filminde 1990’ların San Francisco’sundaki hareketli hayatını bırakıp annesinin ilerleyen Alzheimer hastalığı nedeniyle, kaçtığı muhafazakâr kasabasına dönmek zorunda kalan Sarah’nın yaşamını odağına alıyor. Alzheimer hastasının zihninden ziyade, annesinin hastalığı karşısında ne yapacağını anlamaya çalışan Sarah’nın kaygılarına, anılarına ve duygularına odaklanan film, Julia Louis-Dreyfus, Bryan Cranston, Abbi Jacobson ve Seth Rogen gibi yıldız isimlerden oluşan seslendirme kadrosuyla öne çıkıyor. 

Japon yönetmen Kohei Kadowaki’nin ilk uzun metraj animasyonu Biz Uzaylıyız / We Are Aliens / Wareware wa uchûjin, çocukluğun masumiyeti ile yetişkinliğin yükleri arasındaki mesafeyi büyüleyici bir gerçekçilik ve duygusal derinlikle beyazperdeye taşıyor. Küçük bir Japon kasabasında sıradan bir çocuğun sessiz ihanetiyle başlayan hikâyede, insan ilişkilerinin karmaşıklığı ve unutulmak istenen vicdani yükler gibi evrensel temalar tarafsız ve içten bir bakış açısıyla ele alınıyor. Rotoskopi tekniğinden yararlanarak çocukların gündelik hayattaki küçük ve “gereksiz” hareketlerini doğal biçimde yansıtan film, Sylvain Chomet, Norman Rockwell ve Johannes Vermeer esintileri taşıyan gözlemci kadrajlarıyla öne çıkıyor. Biz Uzaylıyız, Cannes Film Festivali Yönetmenlerin On Beş Günü bölümünde izleyiciyle ilk kez buluştu.

Animasyon sinemasının özgün ve usta yönetmenlerinden Sylvain Chomet, Belleville’de Randevu ve Sihirbaz gibi filmleriyle kurduğu kendine has dünyayı bu kez Fransız edebiyatının ve sinemasının efsanevi ismi Marcel Pagnol’ün hayatına taşıyor. Cannes Film Festivali’nde prömiyerini yapan el çizimi 2D animasyon yapım Muhteşem Bir Hayat / A Magnificent Life / Marcel et Monsieur Pagnol, Fransız edebiyatının ve sinemasının en büyük anlatıcılarından Marcel Pagnol’ün çocukluk anılarını kaleme alırken kendi geçmişiyle, çocukluğuyla ve hayatını şekillendiren efsanevi figürlerle yüzleşmesini odağına alıyor. Gerçek oyuncularla önceden çekilen sahnelerin animasyona referans oluşturduğu filmde Chomet, ilk kez yoğun biçimde diyalog kullanıyor, gerçek görüntüler ve arşiv kayıtlarını animasyonla buluşturuyor. Filmin müzikleri ise dünyaca ünlü caz ve klasik müzik sanatçısı Stefano Bollani imzasını taşıyor.

Katsuhiro Ôtomo’nun kendi çizgi romanından beyazperdeye uyarladığı 1988 yapımı distopik animasyon efsanesi Akira, siberpunk türünün mihenk taşı ve dünya sinemasının kült eserlerinden biri olarak tazeliğini korumaya devam ediyor. Akira, toplumsal kaosu, iktidar hırsını ve insan evriminin karanlık sınırlarını görkemli bir distopya atmosferinde inceliyor. Geleneksel el çizimi (cel animation) tekniğinin zirvesi kabul edilen 24 karelik kusursuz görsel işçiliği, Geinoh Yamashirogumi imzalı geleneksel ve endüstriyel seslerin sentezlendiği ikonik müzikleri ve sinema tarihine geçen görsel atmosferiyle Akira, Japon animasyonunun küresel bir fenomene dönüşmesini sağladı ve modern popüler kültürü derinden etkileyerek zamansız bir başyapıt hâline geldi. Bu zamansız klasik, Ayvalık’ta 20. yılına özel restore edilmiş yeni kopyasıyla seyirciyle buluşacak.

İki Film Birden 

Bu yıl, uluslararası festivallerde seyirci karşısına çıkan iki Kosova filmi, farklı zamanlarda geçseler de birbiriyle diyalog hâlinde. Biri 90’lı yılların sonunda, Kosova’da NATO müdahalesinin beklendiği günlerde geçerken; diğeri aradan geçen yıllarda Amerikan müdahalesinin şekillendirdiği hiper-kapitalist düzenin ülkeyi nasıl bir ekonomik çöküşe ve derinleşen sınıf eşitsizliğine sürüklediğine bakıyor. 

90’larda Yugoslavya’nın dağılması sonrası Balkanlar’ın neredeyse tamamını ele geçiren savaş ve şiddet günlük hayatın tam ortasına çökmüştür. Film, bu koşullar altında büyümek zorunda kalan Dua adlı Kosovalı bir gencin öyküsünü anlatırken tüm dünyanın gözleri önünde yaşanmış bir kıyımı kişisel bir hikâyenin sahiciliğiyle perdeye taşıyor. Dua, dünya prömiyerini Cannes Film Festivali Eleştirmenler Haftası’nda yaptı ve burada SACD Ödülü’nü kazandı. Yönetmenliğini 2021 yapımı Hive filmiyle hatırladığımız Blerta Basholli‘nin üstlendiği Dua, savaş şartlarında büyümenin sancılarını ele alan bir dram.

Aynı Dua gibi Kosova’yı mesken edinen Ailem İçin / Shame and Money ise yönetmen Visar Morina’nın imzasını taşıyor. Morina’nın senaryosunu Doruntina Basha ile birlikte yazdığı film, hiper-kapitalist bir sistemin insan onurunu ve daha iyi bir yaşam umudunu nasıl yuttuğunu, karakterlerinin giderek sıkıştığı bir gerilim atmosferi içinde anlatıyor. Dünya prömiyerini 2026 Sundance Film Festivali’nde yapan ve burada uluslararası kurmaca dalında verilen büyük ödülü kazanan Ailem İçin / Shame and Money, kırklı yaşlarındaki iki karakter üzerinden kırsaldan kente göç, geçim sıkıntısı, aile ilişkileri ve aidiyet temaları üzerine evrensel bir hikâye anlatıyor. 

Sinematek ile

Festivalde üzerinden yıllar geçse de eskimeyen filmleri bir kez daha beyazperdede izleme imkânı sunan Sinematek ile bölümünde iki film yer alıyor. Bunların ilki Kurukahveci Mehmet Efendi’nin desteğiyle Sinematek/Sinema Evi tarafından 2025 yılında restore ettirilen Drakula İstanbul’da. Bram Stoker’ın romanının 1928 yılında Ali Rıza Seyfi tarafından Türkçeleştirilen versiyonu “Kazıklı Voyvoda”dan uyarlanan film, yerli sinemadan diğer pek çok adaptasyon gibi, yıllar içerisinde kültleşmiş yapımlardan biri. Yerelleştirilen Batı menşeli doğaüstü hikâyelerin en bilinen örneklerinden olma özelliği de taşıyan Mehmet Muhtar yönetmenliğindeki Drakula İstanbul’da restorasyon çalışmasının ardından görsel potansiyelini ortaya çıkarıyor. Gösterimden önce yazar Şaziye Karlıklı ve restorasyon sürecini yöneten Ahmet Hızarcı bir sohbet gerçekleştirecek.

Eye Film Museum işbirliği ile gösterilecek diğer filmse 1906-1920 yılları arasında üretilmiş kısa metraj sessiz filmlerden oluşan Harika Çiçekler / Fantastic Flowers derlemesi. Şablon baskı teknikleriyle renklendirilmiş filmlere odaklanan bir restorasyon projesi olan Harika Çiçekler, günümüz sinemaseverlerine bir asırdan fazla bir süre önceki izleyicilerin deneyimini yaşatmayı amaçlıyor. Fabrika’da yapılacak gösterime müzik küratörü ve DJ Kornelia Binicewicz de canlı müzik performansıyla eşlik edecek. Ayrıca Eye Film Museum’dan Elif Rongen eski renklendirmelerin bugünün dijital sinemasına nasıl aktarıldığını örnekleriye gösteren bir konuşma yapacak. Her iki gösterim de ücretsiz olarak gerçekleşecek.

Orta Sınıflar Nereye Gidiyor?

Festivalde gösterilecek uzun metraj kurmaca filmler bu yıl özel bir tema etrafında toplandı. Gösterilecek yedi filmin ortak teması, ağırlıklı olarak orta sınıfların hâli. Çoğumuzun toplumun temel direği kabul ettiği orta sınıflar krizde. Türkiye’nin orta sınıflara atfettiği önem giderek küçülmüş, durum hem yaşlı hem de genç kuşaklar tarafında endişe verici bir manzara arz etmekte. Festival kapsamında film gösterimlerinin yanı sıra bu başlıkta bir de konuşma düzenlenecek. Fatih Özgüven moderatörlüğünde gerçekleştirilecek konuşmada akademisyen Polat Alpman, senarist-yönetmen Arda Ekşigil, yapımcı Enis Köstepen ve yönetmen Pınar Yorgancıoğlu yer alacak. 

Berlinale’de büyük ödül Altın Ayı’yı kazanan İlker Çatak imzalı Sarı Zarflar, politik içerikli paylaşımları nedeniyle işlerini kaybeden tiyatrocu çift Aziz ve Derya’nın yaşamları üzerinden orta sınıf bir aile manzarası resmediyor. İlker Çatak’ın Berlin’i Ankara’ya, Hamburg’u ise İstanbul’a dönüştürerek anlattığı, gerçek olaylardan esinlenen bu politik hikâye, günümüz dünyasında demokrasinin kırılganlığının belirli ülkelerle sınırlı kalmadığını vurguluyor. Öte yandan Türkiye’nin entelektüel orta sınıf yaşamına dair de önemli sorularla örülü bir çerçeve sunuyor. Bilhassa başrollerdeki Tansu Biçer ve Özgü Namal’ın performanslarıyla dikkat çeken film yalnızca bu yılın en önemli filmlerinden biri değil, aynı zamanda tarihe düşülmüş bir tanıklık işlevi taşıyor. 

Önce bol ödüllü kısa filmleri, sonra da ilk uzun metrajı Ela ile Hilmi ve Ali’yle tanıdığımız yönetmen Ziya Demirel, yeni filmi En Güzel Cenaze Şarkıları’nda bir cenaze evinden çoğulcu bir orta sınıf portresi çıkarıyor. Bol karakter ve diyalog kullanılan, epizodik yapısıyla birçok küçük hikâyeyi birleştiren filmin esas gücü ölüm, yalnızlık ve karşılıksız arzu gibi ağır meseleleri sürekli absürt olanla yan yana getirmesinde. Ziya Demirel’in filmi dünya prömiyerini Tokyo Film Festivali’nde yaptı ve ardından Antalya, İstanbul, Ankara film festivallerinde gösterildi. 

El Yazısı ve Saf filmlerinin yönetmeni Ali Vatansever’in dünya prömiyerini Tallinn Black Nights Film Festivali’nde yapan ve burada En İyi Yönetmen Ödülü’nü kazanan filmi Bir Arada Yalnız aileye ve yaklaşan ölüme dair bir hikâye anlatıyor. Anne baba ve erkek çocukları ölüm karşısında birbirlerine tahammül, şifalı ilaçlara umutsuzca bel bağlama ve koyu bir yas sarmalı içinde Bursa’da bir toplu konutun 20. katında mücadele etmektedir. Anne ve baba çaresizliğin girdabından kendi alışkanlıklarına uygun çıkış yolları ararken, genç erkek çocukları sanal dünyaya sığınmıştır.

İsimsiz Eserler Mezarlığı’nın merkezinde Aslı ve Murat var. Aslı, eğitimini aldığı fotoğraf sanatına dair çalışmalarını güncel sanat piyasasında görünür kılmak için bir uğraş içerisindedir. Geçim sıkıntısı ve gelecek kaygısı her şeyin önüne geçince ev arkadaşı Murat’la birlikte bu çabanın dozunu artırmak zorunda kalırlar. Yönetmenliğini Melik Kuru’nun yaptığı İsimsiz Eserler Mezarlığı, yetişkinliğe adım atan bir kuşağın günümüz toplumunda yer bulma çabasını anlatıyor. Dünya prömiyerini Tallinn Black Nights Film Festivali’nde gerçekleştiren filmin başrollerinde Manolya Maya ve Ekremcan Arslandağ var. 

Adını ilk uzun metrajı Güvercin ile duyuran Banu Sıvacı’nın ikinci filmi Günyüzü, yıllar sonra yeğeninin düğünü için köyüne dönen müzisyen Suna’nın unutmaya direnmesinin öyküsü. Kaybettiği kız kardeşinin akıbetini köydekilerin huzurunu kaçırma pahasına sorgulayan Suna, hem kendisi hem de ahali için mecburi yüzleşmeler yaratacaktır. Sinemamızın taşraya bakışına kendine has bir yaklaşım getiren film, dünya prömiyerini Berlinale Forum’da yapmıştı. 

Pınar Yorgancıoğlu’nun ilk uzun metrajı Karanlıkta Islık Çalanlar, orta sınıf bir çekirdek ailenin yaşamını anlatıyor. Her biri farklı hayallere ama aynı gerçekliğe sahip aile üyelerinin çıkışsızlığını merkeze alan hikâye, terk edilmiş hayallerin ‘hayaletleri’yle farklı bir boyut kazanıyor. Müfit Kayacan, Hülya Gülşen ve İnci Sefa Cingöz’ün oluşturduğu oyuncu kadrosunun uyumlu sahiciliğiyle şekillenen Karanlıkta Islık Çalanlar, çizdiği aile portresiyle öne çıkıyor. Film, dünya prömiyerini 56. Hindistan Uluslararası Film Festivali’nde yaptı ve ardından 45. İstanbul Film Festivali’nde İnci Sefa Cingöz’e En İyi Kadın Oyuncu ödülünü kazandırdı. 

Süt Çiftliği, farklı sebeplerle öksüz-yetim kalmış İrem’le Halid’in taşrada kurulmuş yarı-endüstriyel bir süt üretim tesisinde geçen hikâyelerini anlatıyor. Annesiyle babasını bir trafik kazasında kaybeden İrem, taşınmak zorunda kaldığı bu süt çiftliğindeki görünmez bir haksızlığı fark edince hem kendini hem de ‘kendisi gibi’ Halid’i bir kurtarma operasyonuna sürüklüyor. Çocukluğun saf dürüstlüğünü insanlığın çelişkileriyle karşılaştıran Süt Çiftliği’nin yönetmenliğini ve senaristliğini Elif Eda üstleniyor. 

Belgeseller 

Festivalin bu yılki belgesel seçkisi dünyaca ünlü bir sanatçıyı, bir cenaze şirketi sahibini, bir çobanı, sinemamızın en büyük isimlerinden birini, adı dünyaya mal olmuş bir devrimciyi, Türkiye’nin en büyük rock gruplarından birini, İran’da bitmeyen devrim provalarını ve depremin yıktıklarından umut devşirmeye çalışan Antakya halkını bir araya getiriyor. 

Her Şey Dâhil belgeseliyle tanıdığımız yönetmen Volkan Üce‘nin yeni filmi 2m², nevi şahsına münhasır bir karakteri takip ediyor: Hızır Cenaze Şirketi’nin sahibi Tayfun Arslan. Belçika’da, çoğunlukla Türkiye’den gelen göçmenlerin cenazeleriyle ilgilenen Arslan, dışa dönük karakteri ve yaşam enerjisiyle kamera önünde dinamik bir figür. Volkan Üce, bu ilginç girişimciyi takip ederken hem Avrupa-Türkiye hattında göç manzaralarını kayda alıyor hem de ölümün sert gerçekliğini günlük hayatın olağanlığıyla birlikte düşünme alanı açıyor. 2m², dünya prömiyerini 55. Rotterdam Film Festivali’nde yaptı. 

Yönetmenliğini Letisya Tapan‘ın yaptığı İki Boşluk Arasında, elli yılı aşkın süredir Türkiye’de yaşayan sanatçı Nancy Atakan’ın dünyasına kapılar açan bir film. Seyirciyi sanatçının kişisel arşivinden, anılarından, eserlerinden ve günlük yaşamından parçalara ortak olmaya davet eden film Atakan’ın kariyeri üzerinden kolektif bilince, kimliğe, hafızaya ve aidiyete uzanıyor. İki Boşluk Arasında, bir sanatçının sanat üretimiyle ve kendi tarihiyle ilişkisi üzerine düşünme ve tanıklık alanları sunan yaratıcı bir belgesel. 

Yönetmenliğini Evrim Çervatoğlu‘nun yaptığı Keçi 501, Doğu Karadeniz yaylalarında yaşayan çoban Cengiz Taşçı’yı takip ediyor. Cengiz’in keçileriyle, dağlarla, toprakla iç içe yaşamını sessiz bir tanık gözüyle izleyen kamera bir yandan gündelik hayatı kayda alırken diğer yandan seyircisini doğanın tekrarlara dayalı döngüsüne ortak olmaya davet ediyor. Cengiz’in doğayla hemhâl olmuş hâli, sürüsüne çobanlıktan ziyade yoldaşlık edişi, Çervatoğlu‘nun şiirsel yaklaşımıyla anlam kazanıyor.

Kuzeyden Gelen Adam, Yeşilçam denince akla gelen ilk isimlerden Kadir İnanır’ın yaşamöyküsü. Yönetmenliğini Hüseyin Karabey‘in üstlendiği film İnanır’ın 1960’lı yıllarda fotoromanlarla başlayan kariyerini farklı yönleriyle takip ederek bugüne kadar ulaşıyor. Geçtiğimiz aylarda kaybettiğimiz usta oyuncunun aynı zamanda anlatıcı görevini de üstlendiği Kuzeyden Gelen Adam böylece otobiyografik bir nitelik kazanıyor. İnanır’ın gençlik yıllarından başlayan tanıklık etme ve kayda alma merakının bir uzantısı olarak kendi arşivinden fotoğraf, video ve günlükler oyuncunun ağzından sunulurken, film sinema tarihimiz için de önemli bir belgeye dönüşüyor. Festivalde ayrıca Kadir İnanır anısına Ömer Kavur imzalı Kırık Bir Aşk Hikâyesi filmi de ücretsiz olarak gösterilecek. 

Yaşamaya Mecbursun! Türkçe sözlü rock müziğin kült gruplarından Bulutsuzluk Özlemi’nin hikâyesi. Başta kurucular Nejat Yavaşoğulları ve Sina Koloğlu olmak üzere grupta farklı zamanlarda müzik yapmış kişilerle yapılan söyleşilere dayanan film, aynı zamanda döneme tanıklık etmiş müzik yazarlarının ve müzisyenlerin katkılarıyla zenginleşiyor. Yönetmenliğini Caner Kaya‘nın yaptığı Yaşamaya Mecbursun! yalnızca Bulutsuzluk Özlemi’nin tarihi değil; 1970’lerin sonundan 2020’lere uzanan bir Türkiye portresi. Grubun toplumsal olaylara ve politik meselelere karşı muhalif tavrı belgeselin de ana fikrini oluşturuyor. Festivalde film gösteriminin yanı sıra 18 Eylül Cuma akşamı Pür Cunda’da bir de Bulutsuzluk Özlemi konseri olacak. 

Yönetmenliğini Bingöl Elmas’ın yaptığı Yeni Han ise İstanbul’daki sığınmacıların hayatını anlatan bir belgesel. Suriye’den Somali’ye, Uygur bölgesinden Kazakistan’a dünyanın farklı yerlerinden İstanbul’un Aksaray semtine gelmiş sığınmacıların hayatını takip eden filmin merkezinde ise Yeni Han var. Hanın içi ve dışı arasındaki kontrast her şeyi olduğu gibi filmin tonunu da belirliyor. Yeni Han, umut, belirsizlik, aidiyet, kırılganlık ve varlık mücadelesi üzerine bir film. 

Festivalin Belgeseller bölümünde gösterilecek bir diğer filmse Christophe Dimitri Reveille imzalı Che Guevara: Son Yoldaşlar / Che Guevara: The Last Companions adlı yapım. Ernesto Che Guevara’nın Bolivya ordusu tarafından yakalanması ve öldürülmesinin hemen öncesinde yanında olan altı yoldaşının hikâyesini anlatan film, bu altı devrimcinin ve Che Guevara’nın mirasının belgeseli. Dünya prömiyerini Cannes’da yapan, anlatıcılığını Fransız oyuncu Vincent Lindon’un üstlendiği belgesel arşiv görüntülerini, Che’yle birlikte mücadele etmiş yoldaşlarıyla yapılmış görüşmeleri ve bu görüşmelerden yola çıkılarak oluşturulmuş canlandırmaları harmanlıyor. Hikâyesi defalarca anlatılmış bir kahramanın görece az bilinen günlerine ışık tutan film mikrofonu o kahramanın gölgesinde gururla yaşamış karakterlere uzatıyor.

 İranlı sinemacı Pegah Ahangarani’nin imzasını taşıyan Devrim Provaları / Rehearsals for a Revolution belgeseli ise İran’ın yakın tarihine kişisel bir bakış atıyor. Çocukluk yaşlarından itibaren oyunculuk yapmaya başlayan ve aradan geçen sürede kırkın üzerinde filmde rol alan Ahangarani son dönemde çektiği belgesellerle dikkat çekiyor. Genelde kişisel hafıza ve bunun sosyopolitik karşılıkları üzerine belgeseller üreten Ahangarani, yeni filminde de hayatındaki beş farklı karakter aracılığıyla ülkesinin tarihini 1979 Devrimi’nden bugüne kadar takip ediyor. Dünya prömiyerini Cannes Film Festivali’nde yapan ve burada festivalin tüm belgesel filmlerini kapsayan L’Œil d’or ödülünü kazanan film son dönemde sayıları giderek artan İranlı kadın belgeselcilerin sesini yükseltiyor. 

Beytna Kolektif ve Ayvalık Tabiat Platformu İşbirliğiyle 

Yönetmenliğini Nesime Karateke’nin yaptığı Seva, 6 Şubat Depremleri’ni en sert biçimde hisseden kentlerden biri olan Antakya’nın yaşadığı yıkım, yas ve hayata tutunma çabasını konu alan bir belgesel. Odağına kadınları, çocukları, gençleri alarak, sanat, üretim ve dayanışma ile yaşamı yeniden filizlendirmek için emek verenlerin yolculuklarına tanıklık eden film bu büyük yıkımın enkazları arasından iyileşme ve umut çabasını çıkarıyor. 

Gitmedik Buradayız ise Antakya’nın geride kalan değerlerine sahip çıkmasının öyküsü. Yönetmen Sheida Kiran, belgeselinde Antakya’nın Dikmece köyünde yaşayan Meryem’i, ailesini ve katıldığı mücadeleyi takibe alıyor. Hükümetin zeytinliklere el koymasıyla bölgede nesillerdir devam ettirilen zeytinciliğin tehlike altına girmesi köyün üzerine çökerken köy halkı bu korkuya boyun eğmek yerine mücadeleyi seçer. Meryem, yüzyıllık mirasını ve kadınların emeğiyle şekillenen yaşamlarını korumak için direnişe katılırken, eline aldığı kamerayla toprakları için verdikleri mücadeleyi kayda alır.

Beytna Kolektif ve Ayvalık Tabiat Platformu işbirliği ile gösterilecek bu 2 belgesele paralel olarak bir de konuşma düzenlenecek. Documentarist’in direktörü Necati Sönmez, Gitmedik Buradayız filminin kahramanı Meryem Kutlu filmler ve deprem sonrası Antakya’daki durum üzerine konuşacaklar. 

Akbank Sanat ile Kısalar

Bu yıl Akbank Sanat işbirliğiyle festivalde yer alacak kısa metraj bölümündeki yerli filmler farklı kuşakların hikâyelerini bir araya getiriyor. Aidiyet, hafıza, karşılaşmalar, şahsi mücadeleler ve günlük yardımlaşmalar gibi farklı temalara dokunan pek çok kısa film Akbank Sanat ile Kısalar seçkisinde yer alıyor. Uluslararası kısa metraj filmlerin de gösteriminin yapılacağı bölüm kapsamında Akbank Kısa Film Festivali sanat yönetmeni Senem Erdine moderatörlüğünde bir de panel düzenlenecek. 

Dalya Keleş’in dünya prömiyerini Berlinale’de yapan ve İstanbul’da En İyi Kısa Film Ödülü’nü kazanan filmi Yerçekimi, 12 yaşındaki Deniz’in aidiyet karmaşasını ümitli bir yoldan ele alıyor. Tuna Kaptan imzalı İshak, savaşın aldığı canların yarattığı boşlukta en baştan tanışmak durumunda olan bir torun-büyükanne hikâyesini anlatırken yönetmenliğini Çağla Demirbaş’ın yaptığı Oda Servisi, aralarındaki yaş farkını beklentisiz bir dayanışma ânıyla aşan biri genç biri yetişkin iki kadının tanışmasını konu alıyor. 

Kısalar bölümü, tıpkı uzun metraj kurmaca filmlerde olduğu gibi yetişkinliğe adım atmaya çalışan genç kuşakların hikâyelerini barındırıyor. Simay Başık’ın Yerden Yüksek’i bir gece eğlencesi çıkışında tesadüfen tanışan iki genç kadının oyunbaz ilk karşılaşmasını; Sevgi Şanlı’nın Birbirimize’si ise 18 yaşındaki üniversite öğrencisi Güneş’in rızanın hassasiyetini vurgulayan hikâyesini anlatıyor. Yönetmenliğini Salih Ortaçay’ın üstlendiği Gece Mesaisi bir otelin resepsiyonunda çalışan genç Emrah’ın gözetleme meraklısı patronuyla mücadelesini mizahi bir tonla perdeye taşırken Berna Sitera Değirmen’in kısası Aşk ve Diğerleri ise orta yaşlı erkeklerin savaş ve baskı diline iki gencin barış ve sevgiyle cevap verdiği bir öykü anlatıyor. Yine festival programında yer alan Kuru Taşın Başı’nın ortak yönetmenliğini ve görüntü yönetmenliğini üstlenen Selen Heinz’ın çektiği Akışta ise üç şehirli genç kadının birbirlerinden bağımsız ama bir o kadar da beraber yaşantılarını resmediyor. 

Akbank Sanat ile Kısalar seçkisindeki filmler farklı kuşaklar arasındaki karşılaşma anlarına da yer veriyor. Beril Tan’ın yeni filmi Alis, 76 yaşındaki yalnız yaşayan Ermeni bir kadının kentsel dönüşüme karşı şahsi mücadelesini konu ediyor. Başrolüne Deniz Türkali’yi taşıyan film, Adana Altın Koza Film Festivali’nde En İyi Kısa Film ödülünü kazanmıştı. Farklı kuşaklardan iki yetenekli oyuncuyu, Menderes Samancılar ve Gülçin Kültür Şahin’i bir araya getiren Deniz Koloş imzalı Ölüm Bizi Ayırana Dek ise kişisel dertlerin ve çıkmazların karşısına tesadüfi karşılaşmaları ve yardımlaşmayı koyuyor. Yönetmenliğini Deniz Uymaz’ın üstlendiği Kraliçe ise boşanma arifesinde genç bir kadının annesiyle arasındaki çatışmayı beklenmedik ve cesur bir dille aktarıyor. 

Kısalar bölümü her yıl olduğu gibi bu yıl da farklı sinema üsluplarını ve türlerini barındıran filmleri de bir araya getiriyor. Doğa Kılcıoğlu’nun diyalog kullanmadan çektiği kısa animasyonu Kirpik küçük bir kız çocuğunun dev bir gözün kirpiklerinin altında büyüme hikâyesini anlatırken, Ceylan Özgün Özçelik’in Ada’sı ise var olabilmek için yok eden bir genç kızın parçalanmış hafızasında gezinen deneysel bir gündüz gerilimi olarak dikkat çekiyor. Uyuyamadım, Eve Gidiyorum’da yönetmen Elit İşcan’ın biri suskun diğeri konuşkan genç bir çiftin farklı dillerdeki dünyasını aktarırken ilişkilerdeki mesafe duygusunu vurguluyor; Burak Çevik’in dünya prömiyerini Berlinale’de yapan kısası İki Laborantın Yorgun Saatleri ise zıt kutupların simetrisinden bir ironi yaratıyor. 

Uluslararası Kısalar 

Festivalin Kısalar bölümünde bu yıl dört uluslararası film de yer alıyor. Bunların en dikkat çekeni, festivalde Bir Oda Hizmetçisinin Güncesi adlı filmi de yer alan Radu Jude’nin Adrian Cioflâncã’yla birlikte yönettiği yeni kısa filmi Açı, Karşı Açı / Plan Contraplan. Amerikalı gazeteci Edward Serotta, 1985-87 yılları arasında Romanya’nın dört bir yanını gezer. Hem ülkenin katı gerçeklerini hem de Romanya’daki Yahudi cemaatini fotoğraf kamerasıyla kayda alır. Kırk yıl sonra Serotta’nın arşivini kullanarak bu kısa metraj belgeseli kurgulayan Radu Jude, filminin ikinci yarısına muzip bir sürpriz saklıyor. Aynı süreçte gizli servis de Serotta’nın attığı her adımı fotoğraflamıştır. Fotoğrafın tanıklık ve gözetim işlevlerini bir arada düşünürken tarihe kendine has bir bakış atan yaratıcı bir belgesel.

Yönetmenliğini Isabella Fellinger’in yaptığı Işığın Hayaletlerine Dair / Von Lichtergeistern ise Traunsee gölünde her yılın 5 Ocak akşamı yapılan Ebensee Çan Çalıcıları resmî geçidi hakkında bir kısa belgesel. Filmde bu geleneğe katılan tek kadınlar grubunu izliyoruz. Dış sesler kadim bir mitin içerisinde bize kılavuzluk ederken film ışık, tarih ve bunların kayboluşu üzerine bir tanıklığa dönüşüyor. 

Giorgi Gago Gagoshidze, Graft Versus Host’ta kendi kanser tedavisinden yola çıkarak Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Gürcistan’da yaşanan ekonomik ve politik dönüşümlere bakıyor. Bedenine nakledilen yeni bağışıklık hücreleriyle yaşadığı çatışma, başka bir sistemin gelişiyle değişen bir ülkenin uyum mücadelesiyle yan yana geliyor. Arşiv görüntüleri, animasyon ve kişisel anlatıyı bir araya getiren bu makale film, mizahi bir yaklaşımla, geçmişte yaşanan dönüşümlerin bugün hâlâ hissedilen yan etkilerini araştırıyor.

Yönetmenliğini Alia Wilhelm ve Callie Keels’ın üstlendiği Kabarcıklar / Blisters, seyircisini 1983 yazına, Manhattan’a götürüyor. Türk bir babanın ve artık hayatında olmayan Koreli bir annenin kızı olan on beş yaşındaki Moon, babasının işlettiği bakkalda ona yardım ediyor. Girişimci babasının dükkânı 24 saat açık tutma fikrini hiç de ‘cool’ bulmayan Moon, o gece şehirdeki David Bowie konserini düşünüyor. Tıpkı kendini sürekli yeniden yaratan rock yıldızı gibi, üzerine yapışan kimlikleri ve sınırları aşmanın, kendini sıfırdan var etmenin hayalini kuruyor.

Gaiaporosis: Müştereklerin Tüketilmesi 

Bremen Sanat Üniversitesi’nde ve Lahey’deki Kraliyet Sanat Akademisi’nde Medya Teorisi ve Görsel Kültür dersleri veren Prof. Dr. Füsun Türetken’in hazırladığı bölüm kavramsal olarak Türetken’in “Gaiaporosis”inden yola çıkıyor. Bu kavram hammadde çıkarımıyla dünyanın maddi olarak tükenmesi ve dijital iletişimin altyapıları ve ekonomileri aracılığıyla demokratik yaşamın aşınmasını ifade ediyor. Bu bölüme paralel olarak, programda filmi gösterilecek Angela Melitopoulos ve Füsun Türetken bir de konuşma gerçekleştirecek.

Zama, La ciénaga ve The Headless Woman gibi filmlerin Arjantinli yönetmeni Lucrecia Martel‘in yeni filmi Bizim Toprağımız / Landmarks / Nuestra Tierra, Latin Amerika’nın kolonyalizmle örülü geçmişine ve bugününe kapı açan bir belgesel. Arjantin’deki toprak mülkiyeti meselesini 2009’da yaşanan çarpıcı gelişmeler üzerinden inceleyen film bir yandan tarihe tanıklık ederken bir yandan bütün kıtaya genişletilebilecek bir kolonyalizm çerçevesi sunuyor. Arjantin’in Tucumán eyaletinde yaşayan Chuschagasta adlı yerli halkın topraklarını koruma mücadelesini ve yerli lider Javier Chocobar’ın öldürülmesini takip eden film Chuschagasta topluluğunun üyeleriyle yapılan röportajları, arşiv belgelerini ve dava sürecini barındırıyor.

Yeşim Ustaoğlu imzasını taşıyan Kuru Taşın Başı, Yusufeli baraj projesi nedeniyle kuşaklar boyunca yaşadıkları toprakları ve Çoruh Nehri’ni terk etmek zorunda kalan yöre halkının izini süren bir belgesel. Ortak yönetmenliğini ve görüntü yönetmenliğini Selen Heinz’ın yaptığı film, yaşam alanını kaybetmiş bir topluluğun kendileri için inşa edilen ‘beton ve tüketim odaklı’ yeni dünyada hayata tutunma çabasına kulak kabartırken bölgenin doğasını, havasını, suyunu, hayvanlarını ve ağaçlarını insanların dünyasıyla bir tutuyor. Dünya prömiyerini Selanik Uluslararası Belgesel Festivali’nde gerçekleştiren Kuru Taşın Başı, “suyun, toprağın ve hafızanın ölümüne” tanıklık ediyor. 

Ursula Biemanni ve Paulo Tavares’in yönettiği Orman Kanunu / Forest Law, ormanı hem canlı bir coğrafya hem de çekişmeli bir hukuki ve politik alan olarak incelemek üzere Amazon’a yönelir. Yerli bilgisini, ekolojik araştırmaları ve sömürgeci-ekstraktif şiddetin tarihini bir araya getiren film, ormanı yalnızca bir “kaynak” olarak kurgulayan kalkınmacı modellere karşı, ormanın hukuki varlığının tanınması ve korunması için verilen mücadeleleri izler. Burada orman, sadece muhafaza edilecek bir çevre değil; toprağın gasp edildiği hukuki ve ekonomik sistemlere meydan okuyan ilişkiler, bilgi birikimleri ve yaşam formlarından oluşan karmaşık bir varlık alanıdır.

Angela Melitopoulos’un maden sahaları ile mülteci kampları arasında mekik dokuyan yapıtı Geçişler / Crossings, madenciliği, borçlandırarak değer sömürme ve insan hareketliliğinin denetlenmesi süreçleriyle ilişkilendirir; bu birbiriyle eklemlenmiş sistemlerin ürettiği toksik ekolojileri ve eşitsiz risk dağılımlarını görünür kılar.

Anılarına
Bu yıl kaybettiğimiz üç sinemacıyı, kariyerlerinden seçilmiş çok özel birer filmle festival programında anıyoruz. 

Ocak ayında kaybettiğimiz Béla Tarr, son filmi Torino Atı / A Turin Horse / A Torinói Ló‘yu “insan varoluşunun ağırlığı” üzerine bir film olarak tanımlar. Friedrich Nietzsche’nin 1889 yılında İtalya’nın Torino kentinde bir faytoncunun kırbaçlamakta olduğu bir ata sarılıp ağlamasıyla başlayan meşhur anekdottan ilham alan film seyirciyi birlikte yaşanan ortak bir kıyamet duygusuna doğru sürükler. Ayvalık’ta Béla Tarr’ın anısına yeniden seyirciyle buluşacak Torino Atı aynı zamanda sinemanın tanık olduğu en büyük yönetmenlerden birinin vedası anlamını taşıyor.

Marjane Satrapi’nin aynı adlı otobiyografik grafik romanından Vincent Paronnaud ile birlikte uyarladığı Persepolis, yakın dönem animasyon sinemasının en önemli eserlerinden biri. 1979’daki İran Devrimi’nin küçük bir kız çocuğunun büyüme hikâyesi üzerinden anlatıldığı bu modern klasik, yirmi yıla yaklaşan geçmişine rağmen taze kalmaya ve seyirci kitlesini yeni kuşaklarla genişletmeye devam ediyor. Persepolis, Haziran ayında kaybettiğimiz Marjane Satrapi’nin anısına Ayvalık seyircisiyle buluşacak.

Sinemamızın klasiklerinden 1981 yapımı Kırık Bir Aşk Hikâyesi, yıllar sonra çekildiği şehirde, Ayvalık’ta tekrar seyirciyle buluşuyor.  Ömer Kavur’un Selim İleri ile birlikte yazdığı senaryo, Ayvalık’a tayini çıkan edebiyat öğretmeni Aysel ve ilçe eşrafından zengin bir ailenin kızıyla istemediği bir evliliğe zorlanan Fuat arasındaki aşkı melodram formunda ele alır. Aysel ve Fuat ilişkilerini gizlice sürdürmeye çalışırken, toplumsal baskı ve ikiyüzlülüğe çarpar durur. Başrollerdeki Hümeyra ve Kadir İnanır‘a birbirinden deneyimli isimlerden oluşan bir yardımcı oyuncu kadrosunun eşlik ettiği film, Cahit Berkay imzalı müzikleriyle de unutulmazlar arasına girmiştir. Kırık Bir Aşk Hikâyesi, 26 Haziran 2026’da kaybettiğimiz Kadir İnanır’ın anısına yeniden Ayvalık seyircisiyle buluşacak. 

Çocuklar İçin

Çocuklar İçin bölümümüzün bu yılki filmi Cesur Kedi Moxy / Miss Moxy. Vincent Bal ve Wip Vernooij’in yönettiği Hollanda yapımı animasyonda bir kedi, bir köpek ve bir kuşun dostluğunu izliyoruz. Güney Avrupa’ya doğru bir yolculuğa çıkan bu eğlenceli grubun maceraları genç izleyicilerimize Bremen Mızıkacıları havasını yaşatacak. Film 19 Eylül Cumartesi akşamı 20.30’da Yeni Mahalle Düğün Alanı’nda ücretsiz gösterilecek. Filmden önce Ayvalık Çocuk Çalışmaları Topluluğu hazırladıkları atölyelerle çocuklarla buluşacak. 

Festival Mekânları ve Biletler

Ayvalık Belediyesi Büyük Park Amfitiyatro’da düzenlenecek açılış gecesiyle başlayacak festivalde gösterimler bu yıl Rauf Denktaş Kültür Merkezi, Ayvalık Belediyesi Vural Sineması Nejat Uygur Sahnesi, Fabrika Ayvalık’ta, söyleşi ve konuşmalar ASKEV Sera’da gerçekleşecek. Ayvalık Uluslararası Film Festivali için biletler 5 Eylül’de Biletix ve Biletinial siteleri üzerinden ve Fabrika Ayvalık’ta açılacak gişeden satışa çıkacak. Bilet fiyatları 5-13 Eylül tarihleri arasındaki ön satış döneminde indirimli 200 TL, tam 250 TL; 14 Eylül’den itibaren indirimli 250 TL, tam 300 TL olacak. Açılış gecesi biletleri 500 TL’den satışta olacak. 

Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından 26 Eylül – 4 Ekim 2026 tarihlerinde düzenlenecek 33. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nin Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması finalistleri açıklandı. 16 kategoride Altın Koza Ödülleri’nin sahiplerini bulacağı yarışmada 5’i dünya prömiyeri olmak üzere toplam 10 film, usta oyuncu Zuhal Olcay’ın başkanlık edeceği jüri tarafından değerlendirilecek.

5 film dünya prömiyerini Adana’da yapacak

Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması’nda bu yıl; Ali Özel’in “Beklenti”, Tunç Şahin’in “Canavar”, Miraç Atabey’in “Moda Evlilik”, Sinan Biçici’nin “Patates Kızartması” ile Muzaffer Mehmet Çağlar’ın “Varlık” adlı filmleri dünya prömiyerlerini Adana Altın Koza Film Festivali’nde gerçekleştirecek.

Alphan Eşeli’nin dünya prömiyerini Tribeca Film Festivali’nde yapan “Mutter: Bir Annenin Hatıra Defteri” filmi Türkiye prömiyeriyle festivalde yer alırken; Banu Sıvacı’nın 76. Berlin Film Festivali (Berlinale Forum) çıkışlı filmi “Günyüzü”, Pınar Yorgancıoğlu’nun 56. IFFI Goa’da dünya prömiyerini yapan “Karanlıkta Islık Çalanlar”, Nuri Cihan Özdoğan’ın 55. Rotterdam Film Festivali’nde prömiyer yapan “Ölü Köpekler Isırmaz”, Ali Vatansever’in Tallinn Black Nights Film Festivali’nde ilk gösterimini yapan “Bir Arada Yalnız” adlı filmleri Altın Koza heyecanına ortak olacak.

1094 film ile rekor başvuru

Türkiye sinemasının en önemli buluşma noktalarından biri olan festivalin yarışmalarına bu yıl rekor sayıda başvuru gerçekleşti. Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması’na 45 filmin başvurduğu festivalde, Belgesel Film Yarışması’na 66 film, Uluslararası Kısa Film Yarışması’na 154 film, Ulusal Kısa Film Yarışması’na 412 film, Öğrenci Kısa Film Yarışması’na 312 film ve Yapay Zekâ Kısa Film Yarışması’na 105 film olmak üzere toplamda 1094 film başvuru gerçekleşti.

Edebiyat uyarlamalarına 54 proje başvurdu

Festivalin Edebiyat Uyarlaması Uzun Metraj Senaryo Yarışması’na da bu yıl 54 proje başvuruda bulundu. Yarışma, edebiyatımızın önemli eserlerinin sinemaya uyarlanmasını teşvik ederek, yapımcı ve yaratıcıların yeni filmler üretmesine maddi ve manevi katkı sunmayı amaçlıyor.

Altın Koza Ödülleri 3 Ekim akşamı belli olacak

Bu yıl Zuhal Olcay’ın başkanlığını yapacağı Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması jürisinde, oyuncu Şebnem Bozoklu, oyuncu Salih Bademci, yönetmen Erdem Tepegöz, senarist Nilgün Öneş, görüntü yönetmeni Gökhan Tiryaki ile sinema yazarı ve akademisyen Ayça Çiftçi yer alıyor. Altın Koza Ödülleri’nin kazananları, festivalin kapanış ve ödül töreninin gerçekleştirileceği 3 Ekim Cumartesi akşamı belli olacak.

Yarışmada yer alacak filmler; sinema yazarı Esin Küçüktepepınar, sinema yazarı Mehmet Açar ve sinema yazarı Uğur Vardan’dan oluşan Seçici Kurul’un değerlendirmeleri sonucunda belirlendi.

Festival coşkusu 01 Burda AVM’de yaşanacak

Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nin film gösterimleri, geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi bu yıl da Esas 01 Burda AVM’de gerçekleştirilecek. Esas Gayrimenkul bünyesinde ziyaretçilerini ağırlayan ve festivalle kurduğu güçlü bağla geleneksel bir sinema deneyimi sunan 01 Burda AVM’de filmler, CinemaPink by Maximum salonlarında izleyiciyle buluşacak

33. Adana Altın Koza Film Festivali

ULUSAL UZUN METRAJ FİLM YARIŞMASI FİNALİSTLERİ

Beklenti | Ali Özel (Dünya Prömiyeri)

Bir Arada Yalnız | Ali Vatansever

Canavar | Tunç Şahin (Dünya Prömiyeri)

Günyüzü | Banu Sıvacı

Karanlıkta Islık Çalanlar | Pınar Yorgancıoğlu

Moda Evlilik | Miraç Atabey (Dünya Prömiyeri)

Mutter: Bir Annenin Hatıra Defteri | Alphan Eşeli (Türkiye Prömiyeri)

Ölü Köpekler Isırmaz | Nuri Cihan Özdoğan

Patates Kızartması | Sinan Biçici (Dünya Prömiyeri)

Varlık | Muzaffer Mehmet Çağlar (Dünya Prömiyeri)

 Sabancı Vakfı, daha eşit ve sürdürülebilir bir gelecek için toplumsal gelişimi destekleme vizyonuyla 50 yılı aşkın süredir faaliyetlerine devam ediyor. Bu yaklaşımın bir parçası olarak hayata geçirilen Sabancı Vakfı Kısa Film Yarışması da genç sinemacıların yaratıcı ifade alanlarını destekleyerek toplumsal meselelerin sanat aracılığıyla daha geniş kitlelerle buluşmasına katkı sağlıyor.

On birinci yılına adım atan Sabancı Vakfı Kısa Film Yarışması, bu yıl “Hızlı Tüketim” kültürünü mercek altına alıyor. Tüketimin yalnızca satın alma ve kullanma alışkanlıklarından ibaret olmadığına dikkat çeken tema kapsamında insan ilişkilerinden psikolojiye, dijital dünyadan doğa ve çevreye uzanan etkileri genç sinemacıların özgün bakış açılarıyla ele almaya davet ediyor. Yarışma, hızlı tüketimin birey ve toplum üzerindeki etkilerini düşündürürken, daha bilinçli, sürdürülebilir ve katılımcı bir yaşam kültürünün önemine dair yeni sorular ortaya koymayı da amaçlıyor.

Başvurular 20 Kasım’a kadar devam edecek

 Sabancı Vakfı 11. Kısa Film Yarışması’nın başvuruları 20 Kasım 2026 tarihine kadar www.kisafilmuzunetki.org  adresinden devam edecek. Yarışmaya başvuracak eserlerin en fazla 5 dakika uzunluğunda olması ve “Hızlı Tüketim” konusunu ele alması gerekiyor. İlk olarak ön jüri tarafından değerlendirilecek eserler arasından finale kalan en az 10, en fazla 15 film için jüri son değerlendirmeyi yapacak.

Yarışmaya başvuran eserlerin yönetmen (eser sahibi) ve/veya yapımcısından en az birisinin Türkiye Cumhuriyeti veya K.K.T.C. vatandaşı olması gerekiyor. Bir kişinin birden fazla eser ile başvurabileceği yarışmaya daha önce herhangi bir yerde gösterilmemiş ve ödül almamış eserler kabul edilecek. Eser sahiplerinin bugüne kadar çekmiş olduğu herhangi bir uzun metraj filmi bulunmaması gerekiyor.

“0000000Hızlı Tüketim” temasına ve teknik kriterlere uyarak eserini hazırlayan kısa filmlerin birincisi 100 bin TL, ikincisi 75 bin TL, üçüncüsü 50 bin TL ile ödüllendirilecek.  Sosyal Etki Ödülü de 50 bin TL olarak verilecek.