80′lerin başında ABD’de, tam bir bilim kurgu ve İlkel çağ fantastiği rüzgarı esiyordu. Çoktan unutuldu sanılan ucuz “Flash Gordon” seriyalleri ve İtalyan “swords&sandal” filmleri, 50′ler de yapılan seleflerinin aksine kocaman bütçeler ve Reagan yönetiminin desteklediği “yeni sağ” fikrini halka ittiren senaryolar ile izleyiciye sunuluyor, “Star Wars” ya da “E.T” gibi filmler gişe rekorlarını alt üst ediyordu. O yıllarda ABD’li her çocuk, bir kılıçla savaşmak ve Conan veya Luke Skywalker gibi bir kahraman olduğunu hayal etmekte idi.

Bu dönem, Amerikan bilim-kurgusunun kısa bir Rönesansı gibidir. Böyle bir zamanda eğer siz de senarist Stanford Sherman olsanız gişe geliri yüksek, popüler ne yapabilirdiniz? Hiç uğraşmaz, “nasıl olsa tutuyor” diyerek tür metinlerinin bir karışımını yazar, cafcaflı bir afiş ve boyundan büyük laflarla seyirciye pompalar ve işin sonunda dolarlarınızı sayarak Hollywood manzarasında kaybolursunuz.

O yılın asıl büyük gişe filmi “Buz korsanları”ydı. Fakat sanılanın aksine gişe de çöken bu filmin en büyük hatası 80′lerin Hallmark dramalarından fırlamış karizmadan yoksun Steve Gutenberg’i yıldız yapmak iddiası idi! Mad Max’a öykünen ama Mel Gibson’un karizmasından yoksun olan bu ilginç post apokaliptik , artık tür meraklıları dışında kimse tarafından hatırlanmamakta… Bu çılgın fantazya ve bilim-kurgu rüzgarı eserken, “Fantastik olsun çamurdan olsun!” diyerek neredeyse yapılan herşeyi tüketmek isteyen izleyiciye yeni bir çerez sunuldu: KRULL!

Krull’un başrollerinde tek kanallı dönemde yayınlanan Marco Polo dizisinden hatırlayacağımız Ken Marshall ve ileride cici kız imajını yıkıp ingiliz leydisi rollerinden kurtulabilmek için playboy’a poz verecek Lysette Anthony oynamakta idi.

Krull gezegeni Slayer denen askerlerin oluşturduğu yenilmez bir ordunun işgali altındadır. yıllardır savaş halinde olan iki krallık güçlerini birleştirip slayerlara karşı koyabilmek amacıyla barış yapar ve bunu sağlamlaştırabilmek için prenses Lyssa ve diğer krallığın prensi Colwyn’i evlendirmek isterler. Tören sırasında yapılan saldırıda Colwyn yaralanır, iki kral öldürülür ve Lyssa kaçırılır. olayı izleyen sabah Colwyn, Ynyr isimli bir bilge tarafından bulunur ve Slayerları yenip gelinini kurtarabilmek için sihirli güçleri olan 5 bıçaklı yıldız şeklindeki efsanevi silahı aramaya yollanır. Bu yolculuk sırasında pek çok yandaş edinecek olan Colwyn kara kulede düşmanıyla yüzleşme fırsatı bulacaktır. Kendini istediği hayvana dönüştürebilen Ergo, eşkıya Torquil ve arkadaşları, yaşlı medyum, tepegöz Rell Colwyn ve Ynyr’in kara kule yolunda karşılaşacakları renkli kişiliklerden sadece bazılarıdır.

Bu kadar eciş bücüş fantastik yaratığın gözüktüğü filmde benim en çok ilgimi çeken yaratıklarsa Slayerlar, tepegöz Rell ve Firemare isimli atlar oldu. Slayerlar tamamen siyah (kale içinde beyaz) giyinmiş kafaları bowling topuna benzeyen ve öldüklerinde içlerinden fırlayıp toprağın derinliklerine kaçan İstakoz benzeri bir yaratığın bulunduğu askerlerdir. Kılıç ve laser kullanırlar. Rell bir tepegözdür. Onun ırkı geleceği görebilmek için tek gözlerini feda etmiştir, yine de görebildikleri tek gelecek kendi ölümleridir. Ne zaman ne şekilde öleceğini bilmenin verdiği üzüntüyle yaşayan melankolik bir yaratıktır Rell. Bu kaderi değiştirmeye kalkan tepegözleri sonsuz bir acının beklediğinin de bilincindedir. Firemare’lar ise gezegenin en hızlı atlarıdır. uçabilirler. İsimlerini koşarken ayaklarından çıkan alevlerden alırlar. Kahramanlarımız kara kuleye gidebilmek için bu atların gücüne ihtiyaç duyar çünkü kara kule her gün doğumunda kaybolur ve ülkenin bambaşka bir yerinde belirir ve bir sonraki gün nerede olacağını ise hiç kimse bilemez.

Film boyunca gerçekten de yüzüklerin efendisini farklı bir boyutla izliyormuşsunuz hissine kapılıyorsunuz. Kendine has özelliği olan yaklaşık 10-11 kişinin yolculuğa çıkması, uzun beyaz saçlı ve sakallı kör kahinin onlara yardımcı olması, kara kule, şeytanın askerleri, ayaklarından ateş çıkan uçabilen atlar vs….

Krul hakında pek çok şey duymuş ama izlememiş birinin ilk içgüdüsü, Krull’a hayranlıkla yaklaşmaktır. film açıkça basit bir fantezi (FRP) oyunu olmayı ister, fakat aynı zamanda görsel olarak standartları yüksek tutmak… Bu iyi niyetli yaklaşıma rağmen problem, kötü bir metnin ve sıkılmış aktörlerin, yeteneklerinden faydalanmadan oradan oraya, macera yaşıyormuş gibi başıboş dolaşmalarıdır. “Senin hayal gücünün ötesinde bir dünya” gibi fiyakalı bir etiketle pazarlanan filmde aslında iki saat boyunca perdeye gelen görsellerin dışında gerçek bir duygu, keder, elem, ıstırap, neşe vs. yoktur. Film için harcadığınız iki saatin sonunda Krull’u yılarca hayalgücünüzü besleyen bir film olarak affetmek istersiniz ama bu onun sonra pek çok örneği çekilecek boş ve aptal bir görsel şölen olduğu ve Star Wars’ın yada Conan’ın aksine vaat ettiği hiç bir şeyi başaramadığı gerçeğini değiştirmez.

Şeytan Kızlar hiçbir anında bir senaryoya sahipmiş gibi durmuyor. Filmin başında kumsalda oynaşan iki genç insandan kadın olanı birden telden bir kuyruğu ve kartondan bir şeytan maskesi olan amazona dönüşüp partnerini önce kırbaçlayıp sonra boğuyor ve elindeki makyaj aynasıyla arkadaşlarına mesaj gönderiyor! Elleri kıskıvrak bağlı genç adam hoyratça itelenerek bir yere götürülüyor ve sonra saçma sapan ve acemice karate hareketleri yapan hepsi bikinili ve maskeli dilberlerden oluşmuş Şeytan Kızlar kampını görüyoruz.

Anlıyoruz ki bu diri vücutlu ablaların hepsi kafayı erkekleri işkence ederek öldürmekle bozmuş bir tarikatın üyeleri… Sebepsiz de değiller. Erkeklerin cinsel zorbalıklarından bıkıp usanınca, tüm erkek ırkını ortadan kaldırmak ve dünyanın hâkimi olmak gibi bir fikre saplanmışlar ve bunu kumsaldan topladıkları biracı tayfasını mızraklarla dürterek başarabileceklerini yapacaklarını sanıyorlar!

Film bu ve benzeri bir sürü abuklukla devam ediyor. Prodüksiyon tam bir felaket… Oyuncuların ağızlarından çıkanla yapılan dublaj bambaşka telden çalıyor. Aynı ses 4-5 karaktere birden dublaj yapıyor. Hele bir de Şeytan kızlığa geçiş riteli var ki ancak izleyerek edinebileceğiniz bir hissiyat aşılıyor. Tabi bu sonu gelmez Şeytan Kızlar seremonilerinin hiçbir anlamı yok ama finalde bir dans sahnesi var ki akıllara zarar!

Ortalarından itibaren filmin şiddet içeriği de yükselmeye başlıyor. Şeytan Kızlar, ellerine geçirdikleri her erkeği, şişliyor, mızraklıyor ve ortalığı kan gölüne çeviriyorlar. Yapanların o dönemde tutmuş her fikri filme doldurmak gibi bir amacı vardı sanırım. Bikinili seksi kızlar, birkaç tecavüz sahnesi, bolca kan vb.

Naked Vengeance gibi 80’lerin vigilante klasiklerinden ve yine aynı dönemin replika sword&sandal filmlerinden fena halde kafası karışmış bir kokteyl sunan bu filmi video furyası sırasında ıskalayıp yıllar sonra internete salınmış kötü bir VHS aktarımından izleyebildim. Jeneriği kayıp, finalde de “son” yazısından başka bir şey bulamadığım için bu filmi hangi sinemacı takımının yaptığı konusunda hiçbir fikrim yok. İnternette de kötü film meraklısı yabancı bir arkadaşın hakkında yazdığı bir eleştiri dışında (IMDB dahil) bir künye bilgisi bulmak mümkün değil.

Daha fazla yazılabilecek bir şey yok. Oyunculuklar çok kötü, kamera çok kötü, konu desen hiç yok ama sırf bu yüzden belki de izlemesi çok zevkli! Eğer Dünyayı Kurtaran Adam’ı bu topraklarda çekilen en kötü film zannediyorsanız bir de bunu izleyin derim.

Yıllardır sıkı bir ucuz sinema meraklısı oldum. Bazılarının 5 dakika bile ayırmaya tenezzül etmediği kimisi ham film israfı kalitesindeki yüzlerce filmi soluk perdeli salonlarda, VHS kasetlerde, VCD’lerde DVD’lerde hatmettim durdum. Çevremde sinemasal merakı ve bilgileri ile hatırı sayılır bir popülarite kazanmış olarak kasım kasım kasılırken birden onunla karşılaştım ve Evrenin büyüklüğü karşısında ezilmiş bir atom parçası gibi kendimden geçip sonsuz kederlere sevk oldum!

Birazdan sizi video piyasasının DKA* sı olan fakat neredeyse tamamen gömülü kalmış akıllara zarar bir filmle tanıştıracağım… Bu öyle bir film ki, başka bir ülkede yapılmış olsa, rahatlıkla yaratıcısı Müjdat Gezen’in kurşuna dizilmesi yada İlkokul çocuklarına taşlattırılarak recm edilmesiyle sonuçlanacak tepkilere yol açabilirdi. Fakat öte yandan da buram buram kitsch atmosferi ile çoğu blockbuster*dan daha ilgi ve zevkle izleniyor. Yine de eğer MGSM (Müjdat Gezen Sanat Merkezi) sınavına katılacak öğrencilere bu film bir kez izletilse herhalde Müjdat ağabey o sene mezun veremez!

Film usandırıcı bir erken dönem dijital firma logosu ile açılışını yapıyor, hemen arkasından Jeneriğe geçiyoruz “Müjdat Gezen Sunar” girişiyle başlayan jenerik, antikalarla dolu bir evin salonunda gezinen kamera görüntülerinden başka bir şey değil, fakat dönemin gazete başlıkları, 80 model bir video player ve Sony TV’nin de gözüktüğü tam bir zaman tüneli… akabinde Ali adıyla oynayan Müjat ağabeyimiz evinden dışarı çıkıyor ve kesilmemiş bir planla yaklaşık olarak bir dakika boyunca kapısını kilitlemesini izliyoruz. (yukarıdaki Japon anahtar 5 kez çevrilmeden kapı kapanmıyor) Muhtemelen Çatalca taraflarındaki çiftlik evinden çıkan Müjdat abi bu defa ATV’lerin atası sayılabilecek aracına binip Tem’den başka bir mekana geçiyor ve biz bunu da fonda bir Zühtü türküsü eşliğinde, uzunca bir şekilde yani neredeyse bir Düğün konvoyunun nikah salonuna gidiş yolu çekimi eziyeti ile izliyoruz. Müjdat ağabeyimizin geldiği yer ise çalıştığı gazetenin (Milliyet) yazı işleridir orada rahmetli Altan Erbulak’la bir araya geliyorlar ve Altan abi hiç yüz vermeden -nerede röpörtajlar? şeklinde fırça kayıyor. Birkaç –montum nasıl? –mont gibi! Gibi önemsiz diyalog ve çayları getiren çaycıyı bağırarak (neden ama neden!) korkutmalarından sonra Ali yeni projelerinden bahsediyor. Amacı “İstanbulda Balina görüldü” yada “iki derste helikopter kullanmayı öğrenin” şeklinde haberler yapmak… ikili kendi aralarında konuşurken bizde bunu dış çekimler vasıtasıyla (iyi niyetli ama beceriksizce) görüyoruz. Bir kaç kötü diyalogdan sonra Ali eğer bir Uçan Daire haberi yapabilirse voliyi vuracağını anlıyor ve asparagas bir Uçan daire haberi için yine çiftliğinin yolunu tutuyor. Eve geldiğinde ilk işi ise mutfakdan Uçan daire formasyonunda Tencere kapağı bakmak oluyor. (esasen bu üç kağıtcı gazeteci tiplemesinde G.O.R.A ile bir benzeşme var! ) gerekli alet edavatı toplayıp dışarı çıkan kahramanımız Ali havaya tencere kapaklarını fırlatıp Ufo diye fotoğraflarını çekiyor. (fotoğraf çekme sahneleri video görüntünün pause’lanmasıyla elde edilmiş!) bir iki çekimden sonra kapakları toplamaya gittiğinde bir de ne görsün! Kocaman bir UFO ve önünde bir uzaylı! Bu sahnede Şaşırtıcı olan şey ise şu; Kapının kilitlenmesinin bir dakika sürdüğü filmde uzaylıyla karşılaşma, şok geçirme ve gidip -merhaba ben Homoti -bende Ali diyaloğunun yaşanması ise 20 sn içinde gerçekleşiyor!

Uzaylımız Homoti, gezegenine dönmek istemeyen bir kaçaktır. Homoti’ye acıyan Ali onu kendi evine götürür… Bu arada Alinin ayağını çarptığı taşı (galvanizle boyanmış bir sünger parçası) Homotinin hamur gibi ezmesi gibi birkaç fukara efekt sahnesi yaşanır. Homoti yukarıda işlerin karıştığından, gezegenin diktatörlükle yönetildiği için dönmek istemediğinden bahseder. Gezegenindeki diktatörün adı ise büyük bir yaratıcılık örneği olarak Diktatördür! arada Amerika’nın yıldız savaşları projesi ve Türk demokrasisi hakkında birkaç yumuşak politik taşlama yapılır. Homoti bizim demokrasimize hayran kalır ama Ali derin içler çeker ve sahne değişir, bu defa şimdikinden oldukca genç bir Perran Kutman’la karşılaşırız. Hatçe hanım Mahalle esnafını çenesiyle bezdirmiş bir alışveriş teröristidir. Hatçe hanım Homotiyle ilk kez Ali’nin evine temizliğe gittiğinde tanışır ve bayılır 10 sn sonra ayılır ve Homotiyle dost olur!

Ali uzaylı haberini yapmak için heyecanla! Gazete giderken Homoti onu bu haberi yapmaması için uyarır. Ali işinden olacağını söylediğinde ise -ben sana konu bulurum diyerek 8 bit oyun makinelerinin sesleri eşliğinde muhtemelen Commodore 64’le yapılmış birkaç ilkel bilgisayar animasyonu gösterir, bizimkiler de ağzı açık seyreder (iyi de konu ne?) Ali gazeteye döner ve aynı sıkıcı yol sahnelerini tekrar izleriz. Altan abi aradan geçen onca saatten sonra aynı pozisyonda yerinde oturmaktadır. Sahne değişir içeri Bahar Öztan’ın oynadığı acar gazeteci kız girer. Ali ile kız Clark, Lois lane tadında bir ekip olurlar (hepsi iki dakika içinde olur) birbirlerinden hazzetmezler ama ekip olarak çalışmaya mecburdurlar. Sonraki 30 sn’de çay bahçesinde çay içerken Bahar (filmdeki adı Ayşegül) fettan fettan güler. Ali ona hemen aşık olur vs. Bu arada evde Savaş Dinçel’in oynadığı eşcinsel Haydar karakteri homotiyi görür yine sahte şaşırmacalar ve sohbetler devam eder, izleyeni bir sıkıntı basar… Homoti, Haydar’a Homo gezegeninden geldiğini anlatır bir iki kırıtır falan… sahne tekrar değişir. Deminki uyuz Ayşegül gitmiş, neredeyse Ali’ye o dakika kızlığını verecek bir kadın gelmiştir, yine 15 snlik bir aşk yaşanır. Ayşegül’ün ısrarlarıyla Ali’nin evine giderler, Ayşegül’de Homotiyle tanışır. Kıza “siz sevgilimisiniz”, “Ben de Ali’den hoşlanıyorum” gibi abuk şeyler söyler. Bu arada geçen filmdeki hakikaten ilginç tek diyalogda “asparagas” kelimesinin anlamını öğreniriz. Bahsi geçen diyalog şöyledir;

Ayşegül : şeyyy asparagas ne demek?

Ali : Yalan haberlere verilen genel ad… yıllar önce bizim arkadaşlardan biri beş-altı arkadaşını toplayıp bir arsada fotoğraflarını çeker ve altına bir yazı döşenir “Los Asparagos Türkiye’de” o zamandan beri böyle uydurma haberlerin hepsine asparagas denir.

Sonra bu tuhaf üçlü sonu gelmez yalan ve erdem diyaloglarına girer, bendenizi yine sıkıntı basar, derken birkaç sekansta homotinin sütcü ve kapıcı ile olan ilişkisine şahit oluruz (hepsi korkar kaçar) Ali yine gazeteye gider Homotiyi korumak için haberi vermez ama bu arada ondan şüphelenen arkadaşları peşine düşerler, akabinde işin içine mafya girer, filmimiz ev,gazete,sokak üçgeninde devinir durur nihayetinde Homoti ağlaya ağlaya gezegenine döner. Ali Ayşegülle aşık olur vs. vs.

Kolayca farkettiğiniz gibi Homoti bir E.T klonu… Açıkcası ben Zafer Par’ın Badi’sini yerli sinemanın bu konudaki tek örneği sanıyordum. Video piyasası için yapılmış böyle bir filmden bir kaç yıl öncesine kadar haberim yoktu. Filmi izledikten sonra yaptığım araştırmada bulduğum kısıtlı bilgilerde, filmin yapıldıktan sonra yapan ve seyreden hiç kimse tarafından bile beğenilmediği için gösterime çıkmadığı bilgisine ulaştım. Öğrendiğime göre; müjdat gezen, filmi bitirdikten sonra Aziz Nesin’e izletmiş “nasıl olmuş abi?” sorusuna kahkahalar içerisinde “bok gibi” yanıtı alınca piyasaya sürmemeye karar vermiş… Sanırım film daha sonra Almanya video piyasası için yayınlandı (İyiki de öyle oldu, bunu görmemiş olsaydım çok üzülürdüm doğrusu) E.T’ye benzeyen fakat onun arkadaşı olduğunu iddia eden hatta bir sahnede E.T’ye telefon açan homoti’nin kostümünü ise Saim Bugay hazırlamış. Açıkcası Badi bile bunun yanında şaheser kalır ama dönemin imkansızlıkları ve Türk sinemasında fantastik bir şeyler yapmanın hep ne kadar zor olduğu düşünülünce burada da acımayla karışık bir affetme söz konusu olabilir.

Çok iyi oyuncu fakat kötü bir yönetmen olan Müjdat Gezen ağabeyimiz de başka bir yazı konusu olabilcek Gülümseyen Dünya ile birlikte Homoti filmini asla savunmamış, bazıları gibi başarısızlığını garip bahanelerle savunmak yerine “her yıl altın ahududu jürisine izlettirseniz her yıl bütün ödülleri toplar” diyerek filmini takdir etmiştir. 80’lerin tüm naifliğini ve şaşkınlığını üzerinde taşıyan film yıllar sonra amacını aşmış bir şekilde eğlenceli bir hale gelmiş ve mutlaka ilgiyi hak eden bir yapım… Yayınlanmasına izin vermemiş bile olsa Müjdat Gezen’in video furyasının heyecanında yeni bir şeyler denemiş olması cesaretinden ötürü alkışlanmalıdır.

DKA: Dünyayı Kurtaran Adam

Blockbuster: Gişe için yapılan yüksek bütçeli filmlere verilen ad

Murat Tolga Şen

Biri Beni Gözlüyor, yapımcılığını Mahmut Tezcan’ın yaptığı, yönetmen koltuğunda Ömer Uğur’un oturduğu, başrollerini ise Tarık Tarcan ile Selin Dilmen’in paylaştığı, yaban ellerinde doğru bir benzetme ile “Turkish Shining” olarak bilinen, 35 mm çekilmiş bir gerilim filmi denemesi…

Film, Stanley Kubrick’in başyapıtı The Shining filmine aşırı benzerliğiyle dikkat çekiyor. Türk sinemasının alâmetifarikası kartona elle yazılmış bir jenerikle başlayan filmimizde; Başarılı bir cinayet romanları yazarı olan Hulki yanına 80′lerin sıkıcı kazak koleksiyonuna sahip eşi Leman’ı ve sevimli olduğunu zannettikleri embesil oğulları Ufuk’u da alarak son romanını yazmak üzere gözlerden uzak bir adada ki ıssız bir otele yerleşiyor. Gereksiz bir neşe ve uyum içindeki bu aile, korkunç olmak için bütün kış ayna karşısında çalışmış otel bekçisi Mahmut’un “Herşey o uğursuz yel yüzünden! Ayın 15′i gelip de o yel estiğinde… Deniz ölü balıklarla dolarrr, insanlar çıldırırrr!” uyarılarına kulak asmadan daha önce orada kalan Kadir adında bir balıkçının çoluğunu çocuğunu boğarak öldürdüğünü de bilerek otelde kalmaya karar verirler. Aslında Mahmut bu boğma meselesine de epey kafasını takmıştır. “Balta varken niye kesmedi ki sanki …” gibi abuk sabuk laflar bile eder, fakat neyse ki Mahmut ertesi gün gider… Otel ve içindeki kötülük bu sevimli aileye türlü şeytani oyunlarını oynayacaktır artık…

Filmin senaryosu aynı zamanda yönetmeni olan Ömer Uğur’a ait ki aslında ortada özgün bir senaryodan bahsetmek imkansız. The Shining‘in kaba yapısı aynen taklit edilerek tüm filme sıkıcı bir şekilde uygulanmış. Ömer Uğur şu sıralar yönettiği ve epey başarılı olan Geniş Aile dizisiyle kendinden bahsettiren bir isim… Ama açıkçası Biri Beni Gözlüyor‘da herhangi bir yönetmenlik pırıltısı görmek mümkün değil. Sıkıcı diyaloglar, özensiz planlar ve boş, anlamsız bir final…

Filmi yapanların The Shining‘i çok beğendikleri için “hadi aynından bir tane de biz çekelim!” dediklerini falan düşünmüyorum. Bence dar kasting ile tek mekanda film çekmenin getirdiği bütçe rahatlaması ile böyle bir işe kalkışmış olsalar gerek… Neredeyse bedavaya film çekmek ve “hap yapmadan para kapmak” Türk yapımcılarının en sevdiği şeydir ve yönetmenlerden gelen bu tür “müthiş bir fikrim var abi ve çok ucuza çıkacak” tekliflerini hiç geri çevirmezler. Fakat tam da video zamanlarında yani millet patır patır 16 mm çekerken, ucuza çıkarılmak istenen bir filmi neden 35 mm çektiklerini de anlayabilmiş değilim. Tabi 35 mm çekilmiş diye görseli güçlü bir film beklemeyin çünkü en iyi filmlerinde bile teknik zaafiyetlerin had safhada olduğu bir sinemadan bahsediyoruz ve burada da rezil bir banyo yüzünden soluk, silik bir seyir konforu mevcut. (Muhtemelen VHS transferleri yüzünden iyice kötüleşmiş…)

Oyunculuklardan da biraz bahsetmek gerekirse; Kimse elbette Tarık Tarcan’dan Jack Nicholson, Selin Dilmen’den de Shelley Duvall ayarında bir oyunculuk beklemiyor ama açıkçası otelde bekçinin bunlara yaksın diye bıraktığı kütüklerin bile daha fazla jest ve mimik verdiğini iddia etmek de mümkün. Zaten hiçbir zaman iyi bir oyuncu olamamış, mankenden transfer Selin Dilmen bir de kendi dublajını yapınca hepten batırmış! “Harika çocuk” Ufuk karakterine ise o kadar nefret duydum ki daha filmin başında baltayla parçalayasım geldi! Yani film bu anlamda başarılı, Tüm olmamışlığıyla, size lanetli bir otelin yapamadığını yapıp, bir psikopat haline getirebilir!

Bu tamamen unutulmuş yapımı yapanlar dahil kimsenin hatırlamak istediğini sanmıyorum ama kayıp film avcıları için iyi bir ganimet olduğunu düşünüyorum. Bu filmin pek de eski sayılmamasına rağmen bu kadar unutulmuş olması sanırım Stanley Kubrick gibi mükemmeliyetçi bir ustanın eserinin ezik bir replikası olmasından kaynaklanıyor. Bir tür lanet bile sayılabilir… O kadar ki, film hakkında kendisi dışında en küçük bir materyal bulmak mümkün değil! Ne bir afiş, ne bir lobi, ne de bir set fotoğrafı… Gördüğünüz afişi bile kendim yapmak zorunda kaldım, Kıymetini bilin.

Sonuçta kötü olan bir şeyi seyretmenin de çok zevkli olduğu zamanlar var. Fakat Biri Beni Gözlüyor‘un asla bir, “Drakula İstanbul’da” ya da “Ölüler Konuşmaz ki” potansiyeli taşımadığını da belirtmek isterim. Düpedüz sıkıcı yahu…

Yıl 2078, Sirius 6B gezegeninde bir maden kolonisi keşfedilmiştir. Güneş sisteminin tüm gezegenlerinde son 50 yıl boyunca tim maden işletimi “Yeni Ekonomik Blok” yani N.E.B loncası tarafından yürütülüyordu. 20 yıl önce N.E.B Sirius 6B’de, Dünyanın enerji sorununu çözecek madeni keşfetti : Berniyum…

Ama hemen ardından Berniyum çıkarmanın ölümcül dozlarda kirlenme ve radyasyon yarattığını gördüler. “İttifak” olarak da bilinen maden işçileri ve Bilim adamları federasyonu maden işletmelerinin derhal kapatılmasını istedi. N.E.B’in buna yanıtı savaş ilan etmek oldu. İttifak ve N.E.B arasındaki bu çatışma Dünya üzerindeki yeni bir soğuk savaşın tetikleyicisi olmuştu. Ama Sirius 6B’de savaş başlar başlamaz bitti. N.E.B’in aralıksız Nükleer bombardımanı sivil nufusun büyük bölümünü yokederken bir zamanlar Cennet olan gezegeni de harabeye çevirmişti.Şimdi savaşın 10. yılı dolarken Sirius 6B’de kalan bir avuç insan hayal gücünün ötesinde yeni bir tehdit ile yüzleşiyorlar: Screamers / Çığlıkçılar!

Screamers / Çığlıkcılar dünya sinemalarında 1995 yılında gösterilmiş ve kült mertebesine ulaşmış, Kanada yapımı ilginç bir Post Apokaliptik… Philip K. Dick’in kısa öyküsü “İkinci Tür”den uyarlanan film sırtını çok daha önceden kült mertebesine erişmiş “The Thing”e yaslıyor ve neredeyse aynı gerilim, klostrofobi ve paranoya ögelerinden beslenerek finale doğru ilerliyor.

Filme adını veren “Screamers” “İttifak” bilim adamlarının kendilerinden sayıca çok üstün olan N.E.B (paralı askerler!) ordusuna karşı geliştirdiği, otonom bir şekilde hareket edebilen, üreyebilen ve gelişebilen robot organizmalar… yer altında hızla ilerliyorlar ve canlı olan herşeye saldırıyorlar. İttifak askerleri dost düşman ayırd etmeyen bu tehlikeli müttefikten! korunabilmek için nabız atışlarının algılanmasını önleyici bilezikler takarak sahaya çıkabiliyorlar ama giderek gelişen bu robot organizmaların herkes için çok başka planları var!

Film oldukca ilginç setler barındırıyor. 2 ay’a sahip bir zamanların Cenneti Sirius 6B’nin çorak ve kimi zamanda karlarla kaplı manzaraları görülmeye değer ve hayli inandırıcı. Gösterişsiz ama etkileyici “İttifak” karargahı da mekan duygusunu güçlendirici setler arasında. Genel olarak filmin sanat yönetimi bütcesinden beklenmeyecek kadar başarılı. Film büyük bir filmmiş gibi durmayı bazı anlar dışında oldukca iyi başarıyor.

Senaryo aşamasında ise bazı sıkıntılar mevcut: oldukça sıkı başlayan ve iyi bir açılım yapan “Screamers” özellikle finale doğru gereksiz bazı duygusal anlara ve kısa öykünün “hikaye bitti, gerisini siz uydurun!” dediği bir noktaya geliyor ve oldukca büyük mantık hataları yüzünden de başlarda sağladığı etkileyicilikten çok şey yitiriyor. Fakat yine de kendi türü içinde mutlaka seyredilmesi gereken bir film olduğunu söylemeliyim.

Filmin konusunun uyarlandığı kısa öykünün yazarı sebebiyle bazı ilginç politik söylemleri de mevcut; Şirketlerin çıkarlarını korumak gerektiğinde savaş ilan edebilmesi ve sivilleri nükleer bombalarla vurabilecek kadar acımasızlaşması gibi! Yaşadığımız dünya da şirketlerin kar için neler yapmayı göze aldıklarını düşününce, 2068 yılında böyle bir şeyin olma olasılığı o kadar da tuhaf gelmiyor. Daha da ilginç olan Şirketin (N.E.B) karşısında duranın devletler değil, işci ve bilim adamları örgütlenmesi yani bir nevi Komünist blok olması. Sanırım devletlerin fonksiyonu bu yüzyılın sonlarına doğru belediyecilik hizmetlerine indirgenecek. Fakat filmin yine kendi içinde bir çelişkisi var. O da son anına kadar Nükleer karşıtı lakırdılarla devam ettirilen senaryonun sonunda yine bu silah sebebiyle kurtuluşun sağlanmasına izin vermesi!

“Screamers” çokca “The Thing” az biraz “The Terminator” “Alien” ve “Tremors” tadında paranoya arttırıcı bir bilim kurgu denemesi… Robocop olarak tanıdığımız Peter Weller oldukca inandırıcı bir oyunculukla filmi sırtlıyor. Diğer oyuncular da üstlerine düşeni fazlasıyla yerine getiriyorlar.

Oldukca orjinal setlere, seviyeli oyunculuğa sahip, efektleri de çok kötü olmayan (finaldeki uzay gemisi efekti o dönem için çok başarılı bir CGI uygulaması) karamsar bir distopya izlemek isterseniz geçmişin sinema madenlerinde bundan iyisini bulamazsınız.

 Murat tolga şen

Sinema tarihinin en naftalinli çamaşırlarını yeni nesil sinema seyircisine tanıtmayı amaç edindiğimiz kült film köşemizde bu hafta bir filmden değil ama neredeyse, aynı türe ait tüm filmlerin toplamından daha önemli bir hadise olan bir “film sahnesi”nden bahsetmek istiyorum.

İtiraf etmeliyim ki, Filmlerini izlediğim ilk çekik gözlü “dövüş filmi” kahramanı Bruce Lee ya da o zaman sandığımız adıyla Burij li değildi. Daha isimsiz ya da uyduruk isimli onlarcasını izledikten ve hatta bir sürü Bruce Lee klonunu gördükten sonra tanıştım orjinal Lee filmleri ile…

“Big Boss” benim için hiç bir zaman çok büyük bir anlam ifade etmedi. “Enter the Dragon” ise (taklitlerini önce izlemiş olmamdan kaynaklı olabilir.) bazı parlak anlarına karşı vasat bir filmdi. Yarım kalmış ve dublör desteği ile tamamlanmış “The Game of the Dead” bana Bruce’in gerçekten büyük olduğunu ispatlayan ilk filmdi ama onun neden bir efsaneye dönüştüğünü anlamama yetmemişti. Karışık bir sıralama sonucu seyrettiğim ve ne yazık ki sona kalan Bruce Lee filmi “The Way of the Dragon”u izleyene kadar da bunu tam olarak idrak edebilmiş değildim. Ama “The Way of the Dragon” daha sonra basiretsizce taklit edilse bile asla aslının yanına yaklaşılamayacak bir “efsanevi sinema anı” barındırıyordu. Muhteşem bir kapışma: Lee Vs. Norris… Batı Vs. Doğu…

Bir 3. dünyalıya ve özellikle Asyalı sinema seyircisine perdede verilmiş en büyük ödüldür bu kapışma… Batı uygarlığının simgesel merkezi Roma’nın, yine simgesel değeri büyük Kolezyumunda, eski çağ gladyatörlerinin sakinliği ve vahşiliği ile gerçekleşecek ve ufak tefek Asyalının dev gibi bir batı savaşçsını evire çevire dövmesini, tadını çıkara çıkara göstererek sarı tenlerin altında birikmiş acı dolu yüzyılların intikamını alan bir kapışma. Filmin tamamı bu sahneyi çekmeye adanmıştır. Lee bu kutsal savaşı yüceltmek adına filmin ilk 30 dakikasında hiç dövüşmemiştir ki bu o dönemde çekilen bir dövüş filmi için çok sıradışı bir durumdur. Filmin tek kurbanı yani Lee’nin elinden filmde ölen tek kişi de yine Norris olacaktır. Bu film ayrıca Norris’in oynayıp da sonunda öldüğü tek filmdir.

Bazıları filmin çekildiği 1972 yılında Norris’in henüz adı sanı duyulmamış ve herhangi bir derecesi olmadığı için bu kapışmanın Bruce açısından abartılmış bir zafer olduğunu söylerler. Fakat bu yanlıştır: Chuck Norris filmin çekildiği tarihten epey önce kendini ispatlamıştı. 1966′da Ulusal Karate Şampiyonu, 1967′de ABD Karate şampiyonu, dünya ortasiklet karate şampiyonu, 1968′de Dünya Profesyonel ortasiklet karate şampiyonu ve Kuzey Amerika Şampiyonu olmuş çok popüler bir dövüş sanatları uygulayıcısı idi. Uzun boylu, mavi gözlü ve sarışın Aryan savaşçı Norris “batıdan intikam alan asyalı” için en doğru isimdi ve mücadelenin büyüklüğüne uygun olarak da herhangi bir Lee filminde ustaya en fazla darbe vurabilen kişi olmuştur. Çoğu Lee dövüşü rakibin saldırısı ile başlar, Lee düşmanına bir tekme atar ve dövüş biter.

Dövüşün seyri, güçlerin realitede ki izdüşümlerine denk gelecek şekilde yürür. Önce Norris Lee’yi hiç umursamadan savunma alır ve açığını yakaladığı anda bu küçük adamı yere yıkar. Yüzünde her daim alaycı bir gülümseme vardır. Bu gülüş aslında Çin merkezli Uzakdoğuya yüzyıllardır ticaret bahanesiyle gelen beyaz adamın sahtekarlığının ve zalimliğinin sembolüdür. Ama Lee kalkar ve beklenmedik darbeler indirir. Bir süre sonra gülüşün yerini şaşırma ve sonuna doğru çaresizlik almıştır. Milyarlarca Çinli için bu bir zaferdir. Sonunda batı diz çökmüş, Doğunun savaşçısı onu Batı uygarlığının tam ortasında öldürmüştür. Belki de ekonomik olarak giderek kalkınan ve tüm pazarları işgal ederek büyüyen Çin’e ait bir ön kehanettir bu ve Doğulunun asıl hırsını gösterir.

Lee kafasındakini perdeye geçirme konusunda çok başarılı olmuş ve bizim gibi seyircilere Sinema tarihinin en iyi mücadelelerinden birini izletmiştir. Alt metinlerinden bihaber olarak izlense dahi müthiş keyifli olan bu savaşı bir de bu gözle izleyin isterseniz…

Bu defa karşımızda, Türk Bruce Lee‘si, dönemin popüler bir Uzakdoğu sporları uygulayıcısı ve daha sonra kendi icadı olan Soyokan dövüş stilinin kurucusu olarak ünlenecek Nihat Yiğit‘in oynayıp, usta avantürcü Çetin İnanç‘ın yönettiği, 1984 yılında yapılmış hızlı bir macera filmi olan “Aç Kartallar“ var.

Bruce Lee‘nin ilk filmlerini de çekmiş ünlü Hong Kong‘lu yapımcı kardeşler Shaw Biraderler‘i tanımış olsaydım eğer, Bruce’ın ölümüne o kadar ağlayıp üzülmemelerini söylerdim. Çünkü bizim Nihat yiğidimiz Bruce Lee’nin tıpkısıyla aynısı! Lee öldükten sonra onlarca çakma! Lee filmlerinde oynamış Bruce Leu, Bruce Li, Brus Lei vs. gibi replikaların hiçbiri Nihat’ın eline su dökemezmiş doğrusu. Boy, kas, duruş, endam her şeyiyle tam bir Lee, özenle kesilmiş saçı da olayı tamamlıyor. Yalnız, kaşlarda cımbızsal bir müdahale var sanırım.

Gelelim filmimize; konu klasik bir avantür teması: Uzakdoğu’dan Türk asıllı ünlü bir dövüş sanatları hocası memlekete gelir. Fakat çok geçmeden kötü emelleri olan gizli bir örgütün psikopat katili tarafından öldürülür. Onunla söyleşi yapmak isteyen acar bir muhabir kız (etine dolgun bir 80′ler dilberi olan Bahar Öztan’ın kardeşi Nilgün Saraylı) en iyi öğrencisi olan Nihat ve filmde adının ne olduğunu öğrenemediğim ama gerçek ismi Mecit Yavuz olan bıyıklı ve kıllı göğüslü bir karateci olayın peşine düşerler ve olaylar gelişir. Film ilerlerken bir yandan da figürasyonun tamamını üstlenmiş Ayberk Karate Okulu öğrencilerinin İzmir’deki Atatürk heykeline çiçek koyuşu ve hocanın cenazesini şehirde gezdirmeleri gibi” filme niye konduğu pek belli olmayan pek çok sahne izleriz.

Film elbette festivallerde ödüller kazanmış Türk sinemasının yüz akı işlerinden biri falan değil! Ama Çetin İnanç gibi, delicesine bir cesaretle filmler çekmiş bir aksiyon yönetmeninin lezzetli işlerinden biri. Bu aksiyon hadisesi nedense bizim yapımcı ve yönetmenlerimiz tarafından hep hakir görülmüş, hevesli bir yönetmen çıksa bile sıfır bütçelere mahkûm edilmiş ve dolayısıyla asla tam olarak becerilememiş bir alan. Yere göğe sığdırılamayan Eşkiya filminin Çatı sahnelerindeki sakarlıkları bir düşünsenize… Bu anlamda Çetin İnanç eli yüzü düzgün aşırı dinamik ve eğlenceli aynı zamanda çok orijinal planlara sahip pek çok aksiyon sahnesi çekmiştir. Şu an “Arka sokaklar” dizisini çeken ben olsaydım aksiyon sahnelerini hiç düşünmeden Çetin ağabeye emanet ederdim ve eminim ortaya çok daha başarılı bir yapım çıkardı. Tabi diyaloglara elini sürmemesi şartı ile! Çünkü Çetin İnanç filmlerinin ortak özelliği, karakterlerin aşırı net, büyük laflar etmesi ve gerekmedikçe konuşmaması ve bakışlarla anlaşmaları… Kötü oyunculuk yüzünden birbirlerine bön bön baktıkları sahneler de az değil- Zaten filmdeki karakterler aynı ciddiyet ve bilgelikle biraz daha konuşacak olsalar evrenin sırlarına vakıf olmamız kaçınılmaz olacak. Açıkçası John Woo‘yu bile kıskandıracak kadar hızlı bir kurguya sahip filmi izlerken çayım elimde soğudu çünkü alıştığımız Türk filmlerinin aksine devamlı değişen planlar helezonik bir etki yaratarak bir nevi hipnoz deneyimi yaşatıyordu.

Size koca yaşınızda bu filmleri aşırı ciddiye alarak izleyin demiyorum elbette ama imkansızlıklar içindeki bir sektörde modern aksiyon filmleri çekmeyi cesaretle denemiş ve çoğu zamanda altından kalkmış bir sinema delisinin altın çağ eserlerinden biri “Aç Kartallar“, Ayrıca İnanç, Sönmez Yıkılmaz‘a nasıl bir motivasyon sağladıysa, her filmde kendini aşan, kılıktan kılığa giren bir kötü adam olmuş Sönmez Yıkılmaz, üstelik oyunculuk kalitesi de oldukça iyi. Kesinlikle kıymeti anlaşılamamış bir yetenek olduğunu düşünüyorum. 80′ler çocuğu olmayan pek çok bünyeye aptalca ve abartılı gelebilir ama Polat Alemdar’ın bilgisayar koltuğunu siper ederek 5-10 makineli tüfeğin ateşinden çizik almadan çıktığı günümüz aksiyonuna göre çok daha aklı başında haddini bilen bir eserdir.