dvd Anasayfa

AYIN KLASİK DVD’Sİ

 

500.000 kişilik özel bir şehir portresi çizen neredeyse distopik bilimkurgu olarak anılabilecek bir eser. Çekildiği 1969’dan 1963 yılında yok yere öldürülen ve arkasındaki gerçekler ‘boş’ bırakılan bir siyasetçinin kıyımını ele alan Ölümsüz (Z), aslında sinema tarihinin yapraklarına ‘Costa-Gavras’ adının altın harflerle yerleşmesini sağlamıştır. Zira burada politik-dram alanında bakış açılarından yürüyen Antonioniesk bir duruş sergilemiştir yönetmen. Masumane bir kıyımın arkasında yatan gerçekleri sonuçsuz bir siyasi kargaşanın üzerinden ele almıştır. 120 dakikayı bulan süresi boyunca olay anını, farklı bakış açılarından sayısız kez gösterip sağcı, solcu, komünist, anti-komünist ve milliyetçi ideolojiler üzerinden okumaya açmıştır. Her birinde de insan kıyımı, fikir özgürlüğü, siyaset gibi noktalarda sansürcü bir açılım salgılamıştır. Yunanca’da ‘yaşıyor’ anlamına gelen Z adlı ‘alegorik lider tiplemesi’ de bir bakıma dönemin yönetimlerine, rejimlerine ve liderlerine bir iğneleme niteliğindedir.

1967’de askeri darbenin yaşandığı Yunanistan’ın durumuna bakış atan yönetmenin, aslında sağcı ve faşist rejimlerden çeken İtalya’dan Almanya’ya uzanan birçok ülkedeki siyasi yönetimlere dil uzattığı kesindir. Zaten filmin de esas amacı araştırılan ölümü Rashomon’vari bir çerçeveye oturturken, ‘fazla laf ama sıfır sonuç’u hedefleyen ‘özgün bir duruş’un izini sürmektir. Adeta Cinayeti Gördüm’ün (Blow-up) Gavras usulü dinletisidir bu eser.

 

KÜNYE

Ölümsüz (Z)

Y: Costa-Gavras

O: Yves Montand, Jean-Louis Trintignant

As Sanat

FR 1.0

TR Altyazı

1.66:1

 

İZİNİ SÜRENLER

 

1-JFK (1991)

 

Siyasi sinemanın içinde bakış açılarını en özlü kullanan yapımlardan. Oliver Stone’un yüksek rejisiyle yükselen, mahkeme sahnelerindeki görsel ihtişamıyla dikkat çeken görkemli, detaycı bir eser.

 

2-Bakış Açısı (Vantage Point) (2008)

 

‘24’ün izini sürerek bir suikastin arka planını bütün tanıkların gözünden ele alan bir eser. Bu yaklaşımıyla Gavras’ın oluşturduğu modelin tersine temsilcileri arasında dikkat çeker.

 

3-Bobby (2006)

 

Kennedy suikastinin gerçekleştiği oteldeki etkilerini etraftaki karakterler ve tanıyanlar özelinde ele alan bir kesişen hayatlar hikayesi. Oyuncularıyla dikkat çeken bir hüzün dinletisi denebilir.

 

KISA KISA KLASİK DVD

 

Akdenizli (The Greek Tycoon) (1978)

 

Sinemanın erken döneminin ‘zengin adam hayranlığı’ konsepti, Anthony Quinn nazarında bu çokça bilinen filmde karşımıza çıkmıştı. Buna istinaden Jacqueline Bisset ile bir araya gelmek için her şeyini veren bu biraz duygusal, biraz seks düşkünü ama çokça da trilyoner bir adamın gemi ticaretiyle yaptıkları odak noktasına dönüştürülmüştür burada. Aşkın sınırlarından ziyade ‘para mı, aşk mı?’ sorusunu hedefleyen bir eserdir bize sunulan. Bunu da oluşturduğu omurgayla fazlaca eğlenceli hale getirebilmiştir Akdenizli. Filmin üzerine bir coğrafi güzellik eklemesi yapınca bütününü tamamlayıp ‘gözlere hitap’ boşluğunu doldurduğu da nettir. Dönemine uygun bir screwball komedi böylece ayakları üzerine oturup ‘kendini iyi hisset’ duruşunu ortaya koymuştur.

 

Film: 6

DVD: 1

 

Sıkıyönetim (État de Siège) (1971)

 

Uruguay’daki siyasi yönetim ile ona karşı gelen guerillalar arasındaki münaşakanın dönemsiz analizi. Costa-Gavras bir kez daha tanımadığı bir ülkede ortaya çıkan ‘görüşler arası kargaşa’nın sinemasını yapmış. Ana akışın bozulduğu, kamera hareketlerinin serbestleştiği, diyalogların üstünüze üstünüze geldiği bir rehine gerilimi ile çıkagelmiş. Ölümsüz’ün etkisiyle üreyen eserlerden biri bu. Bir Amerikalı ile bir Uruguaylı’nın kaçırılmasından yükselen ‘politik motivasyonu’nun merkezine yerleştirmiş Sıkıyönetim. Zira yönetmen Ölümsüz’de olduğu gibi yine ölen adamı, kurbanı filmin başına yerleştirip sonrasında tanıkların bakış açılarından olan bitene odaklanmış. Böylece Godardiyen dokunun rahatsız edici tarafı başlayıp, yönetmenin öğrenci hareketleri sonrası yüklendiği ‘politik’ metinler odaklı dünyası aktif hale gelmiş.

 

Film: 8

DVD: 3

 

Kuzey Denizi’nde Soygun (Northsea Hijack) (1980)

 

Denizin ortasındaki bir istasyondan yükselen tansiyondan beslenen ‘terör’ meseleli bir eser. Fazlasıyla 70 ruhunun hakimiyetinden güç alan yapıtın gerçek anlamda bu yükselişinde ilerlerken ‘özündeki fikir’i koruduğu söylenebilir. Bu durum Athony Perkins, James Mason gibi karşılıklı döktüren, en azından ses tonuyla iz bırakan oyuncularla yükselse de Andrew M. Mclaughen’ın varlığıyla birazcık düşüşe geçmiş işin doğrusu. Bu da 70’lere uygun filmin çok boyut atlamadan kendi halinde kalmasını sağlamış ne yazık ki. Zaten terör gerilimi alanının böylesi bir transformasyona uygun olmadığı da açık.

 

Film: 4

DVD: 2

 

 

YENİDEN ÇIKAN KLASİK DVD

 

Mission Impossible Extreme DVD Trilogy

 

Brian De Palma, John Woo veya J.J. Abrams’ın seriye verdiği katkılardan herhangi birine hayransanız tam sizlik bir ürün. Üçleme kıvamında bu farklı eserlerin bulunduğu seti edinme şansınız var. İkinci bir seçenek ise her birini ayrı ayrı izleyip zamanla yaşanan dönüşümü ve değişken ideolojiyi idrak etmek olabilir. Yani çok işlevli bir yenileme bu!

 

NELER DEĞİŞTİ?

1-Üç film ‘metalize box set’e kavuştu. Günümüze ayak uydurdu.

 

FİLMLER: 7

DEĞİŞİM: 4

BOX SET: 4

 

Aşçı, Hırsız, Karısı ve Aşığı (The Cook, The Thief, His Wife and Her Lover) (1989)

 

Peter Greenaway’in tiyatro estetiğinin yanında toplumdaki açgözlülüğü ve aşırı tüketimi sorgulamak için kurduğu seks ve yemek üzerine kurulu sinema diliyle yürüyen çok ama çok farklı bir film. Bozucu bir yönetmenin itirafları olarak anılabilecek eserin estetiğinden tutun metinlerine kadar gerçek bir sinema aşığının yorumunu sunduğu kesin. Bu da klasikleşen sinema şaheserini her an farklı görüntüleriyle hatırlamamızı sağlıyor.

 

NELER DEĞİŞTİ?

1-2009’da Kanal D Home Video’dan raflara giren ürün, As Sanat etiketiyle yeniden DVD arşivlerimizi zorluyor.

 

FİLM: 9

DEĞİŞİM: 1

DVD: 3