SAMSUNG CAMERA PICTURES

7-17 Mart tarihlerinde düzenlenen 12. Akbank Kısa Film Festivalinin bu yıl ki, “Belgesel Sinema” bölümüne filmlerim, atölyem ve söyleşimle konuk oldum. Festivaller benim için hikâyelerin, karakterlerin, sözlerin, müziklerin, resimlerin, sinemacıların, seyircilerin…

SAMSUNG CAMERA PICTURES

buluşma noktası. Bir belgesel yönetmeni ve yapımcısı olarak ise, seyirci ile olan karşılaşma en heyecan vericisi. Çünkü yaptığım iş, seyirciyle anlam kazanan bir çalışma. Filmimi izleyen yoksa o zaman işimin de, meydana getirdiğim ürünün de pek bir anlamı kalmıyor nazarımda. Söz konusu belgesel sinema olunca bu bir aradalık bir başka anlam kazanıyor. Çünkü ülkemizde belgeselin sinema salonlarında ya da benzer kapalı salonlarda gösterimi pek yaygın değil. Hatta, neredeyse hiç yaygın değil, birkaç örnek dışında sistemi aşıp gösterime girebilen kaç belgesel var ki? Bunun nedenlerine girmeyeceğim burada. Belki bir başka sefere. Her neyse sonuçta sadece festivaller ve kültürel gösterimler kalıyor geriye sinema ya da sinemamsı salonlarda belgesellerle randevulaşmaya. Üstelik çoklukla ücretsiz, yani bilet kesilmiyor bu buluşmalara. Özellikle son yıllarda, festivallerin belgesele ayırdığı yer de ayrı bir mesele ya… Neyse biz devam edelim.

Seyirci ile söyleşilerde genelde hep ilk soruyu almak zor olur. Herkes birbirine bakar, tereddüt eder sorsam mı diye? Söyleşimin olduğu gün ortamı ısındırmak için, önce ben sorayım dedim. “Belgesel deyince ne geliyor aklınıza?” diye sordum. Cevapların sıralaması şöyle: Hayvanlar, gerçekler, sorunlar, sıkıcı konular, ciddi konular, hayat. Aksanat’ın koltuklarının üçte ikisi dolu idi ve “hayvanlar” yanıtı çoğunluktaydı. Aynı soruyu yine festival kapsamında gerçekleştirdiğim “Yaratıcılık ve Belgesel Sinema” atölyemde de sordum. Katılımcılar öğrenciler, meraklılar ve amatörlerden oluşuyordu. Orada da cevap çoğunlukla “hayvanlar” oldu. Ne çok kişi belgesel diye çeşitli kanallarda yayınlanan hayvan ve vahşi yaşamı anlatan programları izliyormuş meğer. Meğer diyorum çünkü o trendin sona erdiğini, azaldığını sanıyordum. En azından belli bir izleyici kitlesi için. Anlaşılan o ki, hala çok popüler.

Belgeseli bir çeşni gibi görmeyip, gerçek anlamda önem veren festivaller, kurum ve kuruluşlar, üniversiteler ve Belgesel Sinemacılar Birliği yıllardır belgesel nedir, özellikle de ne değildir konusunda ciddi çaba gösteriyor ancak bir festival seyircisi bile hala belgesel denince “hayvanlar” diyorsa demek ki iğneyi yine kendimize birkaç kez daha batırmanın zamanıdır. Sık sık bir araya gelmenin, tekrar tekrar düşünmenin, yeniden üretmenin… zamanıdır.

Öte yandan bir başka söyleşimde bir seyirci, “belgesel denince neden sadece sıkıcı, tatsız, problemli konular ve ağır bir anlatım akla geliyor ve daha çok bu örnekleri görüyoruz” diye sormuştu. Bir başkası, “neşeli, güler yüzlü, eğlendiren, en azından güldürürken düşündüren, sorgulayan belgeseller de yapılamaz mı, o zaman belgesel olmaz mı?” demişti. Neden olmasın elbette olur. Ama önce biz izleyiciler ve belgeselciler olarak daha sık bir araya gelsek. Daha çok konuşsak belgesel sinema hakkında. Anlatmaya çalıştıklarımızla, anlaşılanlar arasında ki bağı kursak. Neyi, nasıl, neden kime anlattığımızı yeniden gözden geçirsek. Birbirimize daha sık dokunsak. Anketlerde “en çok belgesel izlerim” derken samimi olunsa. Konuşsak, tartışsak, arz etsek, talep etsek, güncel popülist hay huylara takılmasak, inansak, beslesek birbirimizi…

Martın son haftası iki belgesel vizyona girdi. Biri İngiliz yönetmen Grant Gee’nin Hatıralar’ın Masumiyeti. Diğeri ise Atalay Taşdiken ve Hacı Mehmet Duranoğlu’nun Ah Yalan Dünya’da filmi. Çok merak ediyorum bu iki filmin gişesini.

Hatıraların Masumiyeti yazar Orhan Pamuk’un Masumiyet Müzesi eserinden yola çıkarak, anlamlar yüklenen eşyalar, hazin bir aşk hikâyesi ve dönemin İstanbul atmosferi ile ele alınıyor.

Ah Yalan Dünya’da ise, halk ozanı Neşet Ertaş’ın hayatının Almanya’ya gidişinden başlayan, 2000 yılındaki muhteşem dönüşüne ve ölümüne kadar uzanan kesitini anlatıyor.

Beyoğlu’nda yürürken bir yandan sinema afişlerine bakıyor bir yandan da düşünüyorum: Bakalım sinema salonlarına girebilmeyi başarabilmiş bu iki film, “belgesel izlerim” diyenlere bilet aldırıp, salonlara çekmeyi başarabilecek mi? Ya da “belgeselin yeri ayrı, öncelikli tercihimdir” diyenler bilet alıp bu belgeselleri izlemeye gidecek mi?

 

 

 

Semra Güzel Korver
İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo-TV-Sinema mezunu. Aynı alanda, aynı üniversitede Doktora’ya devam ediyor. Profesyonel yaşamı 1992-99 yıları arasında VTR Araştırma Yapım-Yönetim Şirketinde geçer. 1999’dan günümüze TRT İstanbul Televizyonunda prodüktör ve belgesel yönetmeni olarak çalışmaktadır. 1992’den bu yana başta belgesel yapımlar olmak üzere pek çok haber, kültür, reklam ve tanıtım projesine Araştırmacı, Prodüktör, Yönetmen, Editör ve Danışman olarak imza atar. Dönüşüm, Fan-Atik, Şehir İnsanları, Alamnya Alamanya, Multikulti Haberler belgesellerinden bazılarıdır. PRİX Europa, Al Jazeera, Altın Portakal, Malatya, Oscar Türkiye Seçici Jürisi gibi bir birçok ulusal ve uluslararası film festivalinde jüri üyesi olur, ödüller alır. İ.Ü. Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Radyo-TV Yayıncılığı Bölümünde ders verir (2001-02). Avrupa Konseyinin “ayrımcılığa karşı sesini yükselt” kampanyasında uzman olarak yer alır (2010). Avrupa Konseyi, TRT ve Bahçeşehir Üniversitesi tarafından düzenlenen Avrupa Medya Buluşmasının koordinatörlüğünü yapar (2010). Güneydoğu Avrupa Yayın Birliği (SEE PMS), Ortak Yapımlar Grubunda editör olarak bulunur (2011-2013) Avrupa Yayın Birliği(EBU) Kültürlerarası ve Çeşitlilik Grubunda bir sezon başkanlık yapan Korver (2011-13) 8 yıl oyunca bu grupta prodüktör, yönetmen ve editör olarak çalışır. Bazı kitap ve dergilerde makaleleri, denemeleri ve röportajları yayınlanır. Bir sezon başkanlığını da yaptığı Belgesel Sinemacılar Birliğinin kurucu ve aktif üyelerindendir. Festivallerde ve üniversitelerde Belgesel Sinema Atölyeleri yapmaktadır. Gazeteciler Cemiyeti üyesidir. Neyyse (www.neyyse.com) adlı bloğunda ve Cinedergi'de belgeselci adlı köşesinde (www.cinedergi.com) yazmaktadır.

1 YORUM

  1. Belgesellerin toplumda nasıl yerleşik kalıplara hapsedildiği güzelce özetlenmiş. Aslında belgesellerin sandığımızın aksine tamamen başkaca ilginç konulardan da oluşabileceği gerçeği anlatılmış. Belgesel izleyicisiyim diyen herkesin okuması gereken aydınlatıcı bir yazı olmuş. Ellerinize emeğinize sağlık.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.